Vooraf H ART #132

Gepubliceerd op: 16 October 2014

Beeldende kunst en geld, het heeft altijd een hoog Januskop-gehalte gehad. Met beeldende kunst kan immers geld verdiend worden, soms aan spectaculaire prijzen, die dan vlot de media halen. Het is één van de redenen waarom de overheid altijd argwanend heeft gestaan tegenover het subsidiëren van beeldende kunst-initiatieven, veel meer dan bijvoorbeeld het geval is met podiumkunsten of muziek. En het is ook één van de historische redenen waarom beeldende kunst vanuit die overheid altijd veel minder geld kreeg dan de twee andere genoemde sectoren. Net daarom is het woord ‘inhaalbeweging’ uitgevonden: beeldende kunst heeft er recht op, vinden vele betrokken belangenbehartigers.

De nieuwe cultuurminister Sven Gatz heeft al tussen neus en lippen laten verstaan dat hij dat idee niet ongenegen is, en dat ook galeries een ondersteuning verdienen, voor hun promotiewerk in binnen- en buitenland. Ook het M HKA lijkt, als instelling van de Vlaamse Gemeenschap, een rooskleuriger toekomst tegemoet te gaan, als we de geruchten en de minister zelf mogen geloven, want hij zei het met zoveel woorden op de opening van de grote Panamarenko-tentoonstelling. Hoe een en ander moet ingecalculeerd worden in de drastische cultuurbesparingen, blijft echter een levensgrote vraag. Ook de vorige minister van Cultuur beloofde een inhaalbeweging voor de beeldende kunsten, maar die is er nooit gekomen, integendeel.

Voor alle duidelijkheid: het zijn niet de beeldende kunstenaars zelf die gesteund worden, het zijn de instellingen als musea, kunstencentra en andere. Het nieuwe kunstendecreet zou daar verandering in moeten brengen, maar ook hier is het vooralsnog wachten op wat komen gaat.

Het steunpunt BAM heeft cultuurminister Gatz overigens alvast een landschapstekening overhandigd, mét concrete aanbevelingen rond de toekomst van beeldende kunst in Vlaanderen, waarmee hij aan de slag kan gaan. Zo weet de minister nu dat “de meerderheid van de kunstenaars individueel werkt, maar van dat werk niet kan leven en dus moet multi-tasken. Het aantal kunstenaars dat (de karige) subsidie aanvraagt is in de jaren niet gestegen. Nauwelijks de helft maakt werk dat verkoopbaar is op de kunstmarkt. Sommige kunstenaars met een internationale carrière verkopen wel werk maar hebben geen galerie. Kunstenaars met bevestigd talent werken meer in het buitenland dan in Vlaanderen.”

En: “Het is essentieel dat de overheid tijdens de hele loopbaan kunstenaars tijd en ruimte geeft in de vorm van ontwikkelingsbeurzen om zich op hun werk te concentreren en hun oeuvre te ontwikkelen. Kunstenaars moeten op een aantal momenten in hun leven dat ontwikkelingsproces intensiever kunnen voeren, hetzij door kunstenaarsresidenties, hetzij door meerjarige ontwikkelingsbeurzen waarmee verdieping en internationale vernetwerking op duurzame wijze kunnen ontwikkeld worden. Met projectsteun krijgen kunstenaars een rugzak om in Vlaanderen of in het buitenland projecten te realiseren en partners te vinden: het zijn hefbomen om andere middelen aan te snijden.”

In At The Gallery, een galerie in de Antwerpse Leopoldstraat, staat een gloednieuw, indrukwekkend beeld van Jan Fabre, ‘De man die het kruis draagt’. Het is de kunstenaar zelf die het kruis torst – voorlopig in wassen versie, de bronzen was nog niet klaar. Laat u niet verblinden door de glitter van bronzen en gouden beelden rondom deze sculptuur: het is niet al goud wat blinkt op de kunstmarkt. De grote meerderheid van beeldende kunstenaars heeft het moeilijk. En dus heeft BAM een punt: investeren, meer dan ooit.

Marc RUYTERS

Array
(
    [user] => 
    [params] => Array
        (
            [url] => nl/vooraf-h-art-132
            [module] => core
            [controller] => front
            [action] => content
        )

    [locales] => Array
        (
            [0] => stdClass Object
                (
                    [id_locale] => 1
                    [loc_published] => 1
                    [loc_default] => 1
                    [loc_title] => Nederlands (BE)
                    [loc_url] => nl
                    [loc_locale] => nl_BE
                    [loc_language] => nl
                    [loc_country] => BE
                    [loc_timeformat] => HH:mm
                    [loc_dateformat] => dd-MM-y
                    [loc_fulldateformat] => d MMMM y
                )

            [1] => stdClass Object
                (
                    [id_locale] => 2
                    [loc_published] => 0
                    [loc_default] => 0
                    [loc_title] => français (BE)
                    [loc_url] => fr
                    [loc_locale] => fr_BE
                    [loc_language] => fr
                    [loc_country] => BE
                    [loc_timeformat] => HH:mm
                    [loc_dateformat] => dd-MM-y
                    [loc_fulldateformat] => d MMMM y
                )

            [2] => stdClass Object
                (
                    [id_locale] => 5
                    [loc_published] => 0
                    [loc_default] => 0
                    [loc_title] => English (US)
                    [loc_url] => en
                    [loc_locale] => en_US
                    [loc_language] => en
                    [loc_country] => US
                    [loc_timeformat] => HH:mm
                    [loc_dateformat] => dd-MM-y
                    [loc_fulldateformat] => d MMMM y
                )

        )

    [translate] => Zend_Translate Object
        (
            [_adapter:Zend_Translate:private] => Zend_Translate_Adapter_Csv Object
                (
                    [_data:Zend_Translate_Adapter_Csv:private] => Array
                        (
                            [en_US] => Array
                                (
                                    [Appel] => Apple
                                    [Banaan] => Banana
                                    [Ontwikkeling en hosting door Kinamo] => Development and hosting by Kinamo
                                    [Home] => Home
                                    [Contact] => Contact
                                    [Adverteren in HART] => Advertise in HART
                                    [Over H ART] => About H ART
                                    [Contacteer HART] => Contact H ART
                                    [Nuttige links] => Links
                                    [Links] => Links
                                    [Disclaimer] => Disclaimer
                                    [HART Homepagina] => H ART Homepagina
                                    [Agenda] => Calendar
                                    [Archief] => Archive
                                    [Adverteren] => Advertise
                                    [Abonneer op HART] => Subscribe H ART
                                    [Partners] => Partners
                                    [Abonneer nu!] => Subscribe now!
                                    [Bezoek ons op Facebook] => Visit us on Facebook
                                    [Met steun van de Vlaamse overheid] => WIth support of the Flemish government
                                    [H ART Homepagina] => H ART Homepage
                                    [Contacteer H ART] => Contact H ART
                                    [Abonneer op H ART] => Subscribe for H ART
                                    [Abonneren] => Subscribe
                                    [Adverteren in H ART] => Advertise in H ART
                                    [België] => Belgium
                                    [Neen] => No
                                    [Bedrijf] => Company
                                    [Factuur] => Invoice
                                    [Ja] => Yes
                                    [Opgelet:] => Note:
                                    [Uw naam] => Your name
                                    [Bestellen] => Order
                                    [Vandaag] => Today
                                    [Morgen] => Tomorrow
                                    [Dit weekend] => This weekend
                                    [Voornaam] => First name
                                    [Straat] => Street
                                    [Land] => Country
                                    [Naam] => Name
                                    [E-mailadres] => Email address
                                )

                        )

                    [_automatic:Zend_Translate_Adapter:private] => 
                    [_routed:Zend_Translate_Adapter:private] => Array
                        (
                        )

                    [_options:protected] => Array
                        (
                            [clear] => 
                            [content] => /var/vwww/dev.kunsthart.org/www/../etc/application/modules/i18n/translations/nl_BE.csv
                            [disableNotices] => 
                            [ignore] => .
                            [locale] => nl_BE
                            [log] => 
                            [logMessage] => Untranslated message within '%locale%': %message%
                            [logPriority] => 5
                            [logUntranslated] => 
                            [reload] => 
                            [route] => 
                            [scan] => 
                            [tag] => Zend_Translate
                            [delimiter] => ;
                            [length] => 0
                            [enclosure] => "
                        )

                    [_translate:protected] => Array
                        (
                            [nl_BE] => Array
                                (
                                    [Appel] => Appel
                                    [Ontwikkeling en hosting door Kinamo] => Ontwikkeling en hosting door Kinamo
                                    [Home] => Home
                                    [Contact] => Contact
                                    [Adverteren in HART] => Adverteren in HART
                                    [Over H ART] => Over H ART
                                    [Contacteer HART] => Contacteer H ART
                                    [Nuttige links] => Links
                                    [Links] => Links
                                    [Disclaimer] => Disclaimer
                                    [HART Homepagina] => Homepagina H ART
                                    [Agenda] => Agenda
                                    [Archief] => Archief
                                    [Adverteren] => Adverteren
                                    [Abonneer op HART] => Abonneer op H ART
                                    [Partners] => Partners
                                    [Abonneer nu!] => Abonneer nu!
                                    [Bezoek ons op Facebook] => Bezoek ons op Facebook
                                    [Met steun van de Vlaamse overheid] => Met de steun van de Vlaamse overheid
                                    [H ART Homepagina] => H ART Homepagina
                                    [Contacteer H ART] => Contacteer H ART
                                    [Abonneer op H ART] => Abonneer op H ART
                                    [Abonneren] => Abonneren
                                    [Adverteren in H ART] => Adverteren in H ART
                                    [België] => Belgïe
                                    [Neen] => Neen
                                    [Bedrijf] => Bedrijf
                                    [Ja] => Ja
                                    [Opgelet:] => Opgelet:
                                    [Uw naam] => Uw naam
                                    [Bestellen] => Bestellen
                                    [Vandaag] => Vandaag
                                    [Morgen] => Morgen
                                    [Dit weekend] => Dit weekend
                                    [Voornaam] => Voornaam
                                    [Straat] => Straat
                                    [Land] => Land
                                    [Gemeente] => Gemeente
                                    [Naam] => Naam
                                    [E-mailadres] => E-mailadres
                                )

                            [fr_BE] => Array
                                (
                                    [Appel] => Pomme
                                    [Ontwikkeling en hosting door Kinamo] => Développement et hébérgement par Kinamo
                                    [Contact] => Contact
                                    [Home] => Accueil
                                    [Adverteren in HART] => Votre pub dans HART
                                    [Over H ART] => A propos de H ART
                                    [Contacteer HART] => Contactez H ART
                                    [Nuttige links] => Liens
                                    [Links] => Liens
                                    [Disclaimer] => Mentions légales
                                    [HART Homepagina] => Page d\'acceuil H ART
                                    [Agenda] => Calendrier
                                    [Archief] => Archive
                                    [Adverteren] => Pub
                                    [Abonneer op HART] => S\'inscrire pour H ART
                                    [Partners] => Partenaires
                                    [Abonneer nu!] => Abonnez-vous!
                                    [Bezoek ons op Facebook] => Visitez-nous sur Facebook
                                    [Met steun van de Vlaamse overheid] => Avec la participation de la gouvernement Flandrien
                                    [H ART Homepagina] => H ART Page d\'acceuil
                                    [Contacteer H ART] => Contactez H ART
                                    [Abonneer op H ART] => Abonnez-vous sur H ART
                                    [Abonneren] => S\'inscrire
                                    [Adverteren in H ART] => Votre pub dans H ART
                                    [België] => Belqique
                                    [Neen] => Non
                                    [Bedrijf] => Entreprise
                                    [Ja] => Oui
                                    [Opgelet:] => Attention:
                                    [Uw naam] => Votre nom
                                    [Bestellen] => Commander
                                    [Vandaag] => Aujourd\'hui
                                    [Morgen] => Demain
                                    [Dit weekend] => Ce weekend
                                    [Voornaam] => Prénom
                                    [Straat] => Rue
                                    [Land] => Pays
                                    [Naam] => Nom
                                    [E-mailadres] => Courier
                                )

                            [en_US] => Array
                                (
                                    [Appel] => Apple
                                    [Banaan] => Banana
                                    [Ontwikkeling en hosting door Kinamo] => Development and hosting by Kinamo
                                    [Home] => Home
                                    [Contact] => Contact
                                    [Adverteren in HART] => Advertise in HART
                                    [Over H ART] => About H ART
                                    [Contacteer HART] => Contact H ART
                                    [Nuttige links] => Links
                                    [Links] => Links
                                    [Disclaimer] => Disclaimer
                                    [HART Homepagina] => H ART Homepagina
                                    [Agenda] => Calendar
                                    [Archief] => Archive
                                    [Adverteren] => Advertise
                                    [Abonneer op HART] => Subscribe H ART
                                    [Partners] => Partners
                                    [Abonneer nu!] => Subscribe now!
                                    [Bezoek ons op Facebook] => Visit us on Facebook
                                    [Met steun van de Vlaamse overheid] => WIth support of the Flemish government
                                    [H ART Homepagina] => H ART Homepage
                                    [Contacteer H ART] => Contact H ART
                                    [Abonneer op H ART] => Subscribe for H ART
                                    [Abonneren] => Subscribe
                                    [Adverteren in H ART] => Advertise in H ART
                                    [België] => Belgium
                                    [Neen] => No
                                    [Bedrijf] => Company
                                    [Factuur] => Invoice
                                    [Ja] => Yes
                                    [Opgelet:] => Note:
                                    [Uw naam] => Your name
                                    [Bestellen] => Order
                                    [Vandaag] => Today
                                    [Morgen] => Tomorrow
                                    [Dit weekend] => This weekend
                                    [Voornaam] => First name
                                    [Straat] => Street
                                    [Land] => Country
                                    [Naam] => Name
                                    [E-mailadres] => Email address
                                )

                        )

                    [_file] => Resource id #140
                )

        )

    [defaultLocale] => stdClass Object
        (
            [id_locale] => 1
            [loc_published] => 1
            [loc_default] => 1
            [loc_title] => Nederlands (BE)
            [loc_url] => nl
            [loc_locale] => nl_BE
            [loc_language] => nl
            [loc_country] => BE
            [loc_timeformat] => HH:mm
            [loc_dateformat] => dd-MM-y
            [loc_fulldateformat] => d MMMM y
        )

    [url] => vooraf-h-art-132
    [locale] => stdClass Object
        (
            [id_locale] => 1
            [loc_published] => 1
            [loc_default] => 1
            [loc_title] => Nederlands (BE)
            [loc_url] => nl
            [loc_locale] => nl_BE
            [loc_language] => nl
            [loc_country] => BE
            [loc_timeformat] => HH:mm
            [loc_dateformat] => dd-MM-y
            [loc_fulldateformat] => d MMMM y
        )

    [content] => stdClass Object
        (
            [id_content] => 1644
            [cnt_type] => article
            [cnt_title] => Vooraf H ART #132
            [cnt_url] => vooraf-h-art-132
            [cnt_content] => 

Beeldende kunst en geld, het heeft altijd een hoog Januskop-gehalte gehad. Met beeldende kunst kan immers geld verdiend worden, soms aan spectaculaire prijzen, die dan vlot de media halen. Het is één van de redenen waarom de overheid altijd argwanend heeft gestaan tegenover het subsidiëren van beeldende kunst-initiatieven, veel meer dan bijvoorbeeld het geval is met podiumkunsten of muziek. En het is ook één van de historische redenen waarom beeldende kunst vanuit die overheid altijd veel minder geld kreeg dan de twee andere genoemde sectoren. Net daarom is het woord ‘inhaalbeweging’ uitgevonden: beeldende kunst heeft er recht op, vinden vele betrokken belangenbehartigers.

De nieuwe cultuurminister Sven Gatz heeft al tussen neus en lippen laten verstaan dat hij dat idee niet ongenegen is, en dat ook galeries een ondersteuning verdienen, voor hun promotiewerk in binnen- en buitenland. Ook het M HKA lijkt, als instelling van de Vlaamse Gemeenschap, een rooskleuriger toekomst tegemoet te gaan, als we de geruchten en de minister zelf mogen geloven, want hij zei het met zoveel woorden op de opening van de grote Panamarenko-tentoonstelling. Hoe een en ander moet ingecalculeerd worden in de drastische cultuurbesparingen, blijft echter een levensgrote vraag. Ook de vorige minister van Cultuur beloofde een inhaalbeweging voor de beeldende kunsten, maar die is er nooit gekomen, integendeel.

Voor alle duidelijkheid: het zijn niet de beeldende kunstenaars zelf die gesteund worden, het zijn de instellingen als musea, kunstencentra en andere. Het nieuwe kunstendecreet zou daar verandering in moeten brengen, maar ook hier is het vooralsnog wachten op wat komen gaat.

Het steunpunt BAM heeft cultuurminister Gatz overigens alvast een landschapstekening overhandigd, mét concrete aanbevelingen rond de toekomst van beeldende kunst in Vlaanderen, waarmee hij aan de slag kan gaan. Zo weet de minister nu dat “de meerderheid van de kunstenaars individueel werkt, maar van dat werk niet kan leven en dus moet multi-tasken. Het aantal kunstenaars dat (de karige) subsidie aanvraagt is in de jaren niet gestegen. Nauwelijks de helft maakt werk dat verkoopbaar is op de kunstmarkt. Sommige kunstenaars met een internationale carrière verkopen wel werk maar hebben geen galerie. Kunstenaars met bevestigd talent werken meer in het buitenland dan in Vlaanderen.”

En: “Het is essentieel dat de overheid tijdens de hele loopbaan kunstenaars tijd en ruimte geeft in de vorm van ontwikkelingsbeurzen om zich op hun werk te concentreren en hun oeuvre te ontwikkelen. Kunstenaars moeten op een aantal momenten in hun leven dat ontwikkelingsproces intensiever kunnen voeren, hetzij door kunstenaarsresidenties, hetzij door meerjarige ontwikkelingsbeurzen waarmee verdieping en internationale vernetwerking op duurzame wijze kunnen ontwikkeld worden. Met projectsteun krijgen kunstenaars een rugzak om in Vlaanderen of in het buitenland projecten te realiseren en partners te vinden: het zijn hefbomen om andere middelen aan te snijden.”

In At The Gallery, een galerie in de Antwerpse Leopoldstraat, staat een gloednieuw, indrukwekkend beeld van Jan Fabre, ‘De man die het kruis draagt’. Het is de kunstenaar zelf die het kruis torst – voorlopig in wassen versie, de bronzen was nog niet klaar. Laat u niet verblinden door de glitter van bronzen en gouden beelden rondom deze sculptuur: het is niet al goud wat blinkt op de kunstmarkt. De grote meerderheid van beeldende kunstenaars heeft het moeilijk. En dus heeft BAM een punt: investeren, meer dan ooit.

Marc RUYTERS

[cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2016-06-14 11:20:45 [cnt_date_last_modified] => [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2014-10-16 [cnt_publish_date_end] => [online] => 1 [id_gallery] => [gal_content_id] => [gal_image_id] => [gal_image_order] => [id_image] => [img_type] => [img_published] => [img_publish_date_start] => [img_publish_date_end] => [img_title] => [img_caption] => [img_date_created] => [id_event] => [evt_content_id] => [evt_date_start] => [evt_date_end] => ) [categories] => Array ( [0] => stdClass Object ( [id_content] => 16 [cnt_type] => category [cnt_title] => Nieuws [cnt_url] => nieuws [cnt_content] => [cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2014-04-23 16:05:39 [cnt_date_last_modified] => 2014-04-30 12:26:01 [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2014-04-23 [cnt_publish_date_end] => ) [1] => stdClass Object ( [id_content] => 17 [cnt_type] => category [cnt_title] => Expo [cnt_url] => expo [cnt_content] => [cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2014-04-23 16:05:56 [cnt_date_last_modified] => 2014-05-12 15:59:39 [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2014-04-23 [cnt_publish_date_end] => ) [2] => stdClass Object ( [id_content] => 18 [cnt_type] => category [cnt_title] => Interviews & Opinie [cnt_url] => interviews-opinie [cnt_content] => [cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2014-04-23 16:06:10 [cnt_date_last_modified] => 2014-05-12 14:25:21 [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2014-04-23 [cnt_publish_date_end] => ) [3] => stdClass Object ( [id_content] => 21 [cnt_type] => category [cnt_title] => Dagboek [cnt_url] => dagboek [cnt_content] => [cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2014-04-23 16:06:44 [cnt_date_last_modified] => 2019-02-22 17:42:17 [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2014-04-23 [cnt_publish_date_end] => ) [4] => stdClass Object ( [id_content] => 215 [cnt_type] => category [cnt_title] => Vooraf [cnt_url] => vooraf [cnt_content] => [cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 1 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2014-05-05 16:09:30 [cnt_date_last_modified] => [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2014-05-05 [cnt_publish_date_end] => ) [5] => stdClass Object ( [id_content] => 1342 [cnt_type] => category [cnt_title] => Events [cnt_url] => events [cnt_content] => [cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2015-09-23 12:55:36 [cnt_date_last_modified] => [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2015-09-23 [cnt_publish_date_end] => ) ) [contentCategory] => stdClass Object ( [id_content] => 215 [cnt_type] => category [cnt_title] => Vooraf [cnt_url] => vooraf [cnt_content] => [cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 1 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2014-05-05 16:09:30 [cnt_date_last_modified] => [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2014-05-05 [cnt_publish_date_end] => [cat_category_id] => 215 [cat_content_id] => 1644 ) [olderContent] => stdClass Object ( [id_content] => 950 [cnt_type] => article [cnt_title] => Vooraf H ART #131 [cnt_url] => vooraf-h-art-131 [cnt_content] =>

Vooraf

Het was eind september 2005. Panamarenko legde de laatste hand aan zijn grote overzichtstentoonstelling ‘De Retrospectieve!’ in de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België in Brussel. Ondergetekende werkte toen nog voor de Financieel-Economische Tijd en had een gesprek met hem. Op het eind zei hij, langs zijn neus weg: “O ja, en nog iets, dit is het laatste wat ik heb gedaan, ik ben 65 en ga met pensioen. Het is mooi geweest.” Twee jaar voordien was hij getrouwd met de 34 jaar jongere Eveline Hoorens en was hij bij haar in Sint-Maria-Oudenhove gaan wonen, een dorpje in de Zwalmstreek. Panamarenko was gaandeweg verveld van stadsmens naar buitenman.

We zijn nu net negen jaar verder. Panamarenko heeft woord gehouden: hij heeft nog weinig nieuw werk gemaakt (al knutselt hij nog af en toe in zijn vroegere huis aan de Antwerpse Biekorfstraat, dat intussen het Panamarenkohuis is geworden) en woont nog altijd, mét Eveline, aan zijn ganzenvijver in Sint-Maria-Oudenhove. In het Antwerpse M HKA gaat volgende week een grote overzichtstentoonstelling van zijn oeuvre open, ‘Panamarenko Universum’, de eerste sinds die van 2005 in de KMSKB. Het is geen echte retrospectieve (“we zouden perfect een tweede overzicht kunnen maken, met allemaal andere werken” zegt curator Hans Willemse), maar het is wellicht wel dé tentoonstelling in België in het najaar. Panamarenko droomde ervan om bij de opening (2 oktober) met de helikopter aan te komen op het dak van zijn Panamarenkohuis, maar dat mag niet van ’t Stad. Andere pistes liggen open, al dan niet met helikopter. Panamarenko zou Panamarenko niet zijn als hij niet met een kleine verrassing zou uitpakken.

Niet dat ‘Panamarenko Universum’ de enige grote hommage is dit najaar: in het S.M.A.K. loopt ‘Collectieonderzoek III – Kunst in Europa na ‘68’, een eerbetoon aan Jan Hoet die in 1980 met zijn eerste grote expo ‘Kunst in Europa na ‘68’ de standaard neerzette voor een nieuw, publiek omgaan met hedendaagse kunst. Hoet koos toen Joseph Beuys, Marcel Broodthaers en ... Panamarenko als centrale figuren in zijn nieuwe verhaal. Wie die tentoonstelling in 1980 bezocht heeft (zoals ik), vergeet die nooit meer. De hommage aan Hoet wordt eind oktober verder gezet met de grote tentoonstelling ‘De Zee’ in het Mu.ZEE in Oostende, die hij zelf zou opbouwen en leiden, maar het heeft niet mogen zijn.

Panamarenko, Hoet...: het zijn allemaal terugblikken, maar wat met de toekomst van de beeldende kunst in deze contreien? Zal de Septemberverklaring van de nieuwe Vlaamse Regering met een verrassing uitpakken? Als we dit schrijven weten we het (nog) niet, als u dit leest wel. Maar we vrezen er een beetje voor. Toch hoeft het niet allemaal kommer & kwel te zijn: lees in onze opiniebijdrage op pagina 21 hoe kunst & cultuur ook financieel kunnen bijdragen tot het welzijn van deze natie…

Ten slotte nog deze petite histoire: recent gaf de Stad Antwerpen het schilderij ‘The Pink Spy’ van Narcisse Tordoir in langdurige bruikleen aan het M HKA. Dat is niet vanzelfsprekend: het M HKA is géén stedelijk museum, maar valt onder het Vlaams Gewest. De stad betaalde 30.000 euro voor het schilderij en had het evengoed in een van haar vele eigen musea kunnen onderbrengen, het MAS bijvoorbeeld. Het cynische is: het M HKA heeft een jaarlijks aankoopbudget van 100.000 euro. Daarmee kan je echt geen representatief beeld bij elkaar werven van wat er leeft in en om de Vlaamse hedendaagse kunstwereld. Tof natuurlijk dat de Stad Antwerpen de nood een stukje lenigt, maar daarmee is een essentieel probleem in het kunstenbeleid niet opgelost. Benieuwd wat de Septemberverklaring (of de uitlopers ervan) daarover te zeggen heeft.

Marc RUYTERS

[cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2014-09-24 11:49:54 [cnt_date_last_modified] => 2014-09-24 12:19:15 [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2014-09-25 [cnt_publish_date_end] => [cat_category_id] => 215 [cat_content_id] => 950 [online] => 1 [id_gallery] => [gal_content_id] => [gal_image_id] => [gal_image_order] => [id_image] => [img_type] => [img_published] => [img_publish_date_start] => [img_publish_date_end] => [img_title] => [img_caption] => [img_date_created] => [id_event] => [evt_content_id] => [evt_date_start] => [evt_date_end] => ) [newerContent] => stdClass Object ( [id_content] => 1022 [cnt_type] => article [cnt_title] => Vooraf H ART #134 [cnt_url] => vooraf-h-art-134 [cnt_content] =>

2014 is een redelijk donker jaar, op diverse vlakken: er zijn de rücksichtslose bezuinigingen die zovele kunst- en cultuurorganisaties treffen, en sterke mensen als Jan Hoet en Gerard Mortier trokken naar de Eeuwige Jachtvelden. Nu dus ook Eric Antonis, voormalig schepen van cultuur van de stad Antwerpen. Ik ontmoette hem voor het eerst in de aanloop naar 1993, het jaar van Antwerpen Culturele Hoofdstad van Europa, waar ik hem als journalist, zoals zovelen, over interviewde. Nadien leerde ik Eric Antonis beter kennen: we zaten enkele keren in dezelfde commissies en raden van bestuur van culturele organisaties. Eric pakte het altijd op zijn manier aan: met de nodige rust, maar ook gedecideerd, alert en doordacht.

In zijn eentje heeft Eric Antonis het ambt van schepen van Cultuur tot een volwaardige, essentiële functie gemaakt. Voordien was het, in vele steden en gemeentes, een nevenpostje, dat vaak aan een ander schepenambt kleefde of aan het burgemeesterschap zelf. Soms werd het zelfs smadelijk ‘schepen van vlaggen en palen’ genoemd. Niet zo bij Eric Antonis. Hij zorgde ervoor dat de stad Antwerpen een heel ander, frisser en opener gezicht kreeg. Na het succesvolle Europese cultuurjaar in 1993 zette hij de Zomer van Antwerpen op, hervormde hij de Koninklijke Nederlandse Schouwburg tot Toneelhuis, deed hij hetzelfde met het Koninklijk Jeugdtheater dat Het Paleis werd, moderniseerde hij het museumbeleid in Antwerpen grondig en legde hij de funderingen voor het Museum aan de Stroom ofte MAS. En dan hebben we het nog niet over het FelixArchief en vele, vele andere realisaties.

Antonis bewees dat je met investeringen in kunst & cultuur onvermoede hefbomen kunt losweken naar veel grotere (r)evoluties. En dat je moet durven denken op langere termijn. Hij gaf ook toe, als podiumliefhebber in hart en nieren, al te lang té weinig aandacht te hebben gehad voor beeldende kunst, wat hij de laatste jaren goedmaakte met zijn inzet als bestuurslid en voorzitter van kunsthal Extra City.

We gaan hem missen.

Marc RUYTERS

[cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2014-11-27 00:44:59 [cnt_date_last_modified] => 2014-11-27 00:45:54 [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2014-11-27 [cnt_publish_date_end] => [cat_category_id] => 215 [cat_content_id] => 1022 [online] => 1 [id_gallery] => [gal_content_id] => [gal_image_id] => [gal_image_order] => [id_image] => [img_type] => [img_published] => [img_publish_date_start] => [img_publish_date_end] => [img_title] => [img_caption] => [img_date_created] => [id_event] => [evt_content_id] => [evt_date_start] => [evt_date_end] => ) [translations] => Array ( [0] => stdClass Object ( [id_locale] => 1 [loc_published] => 1 [loc_default] => 1 [loc_title] => Nederlands (BE) [loc_url] => nl [loc_locale] => nl_BE [loc_language] => nl [loc_country] => BE [loc_timeformat] => HH:mm [loc_dateformat] => dd-MM-y [loc_fulldateformat] => d MMMM y ) [1] => stdClass Object ( [id_locale] => 2 [loc_published] => 0 [loc_default] => 0 [loc_title] => français (BE) [loc_url] => fr [loc_locale] => fr_BE [loc_language] => fr [loc_country] => BE [loc_timeformat] => HH:mm [loc_dateformat] => dd-MM-y [loc_fulldateformat] => d MMMM y ) [2] => stdClass Object ( [id_locale] => 5 [loc_published] => 0 [loc_default] => 0 [loc_title] => English (US) [loc_url] => en [loc_locale] => en_US [loc_language] => en [loc_country] => US [loc_timeformat] => HH:mm [loc_dateformat] => dd-MM-y [loc_fulldateformat] => d MMMM y ) ) [latestMagazine] => stdClass Object ( [id_content] => 2493 [cnt_type] => magazine [cnt_title] => HART #194 [cnt_url] => hart-194 [cnt_content] => [cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2019-07-09 12:48:51 [cnt_date_last_modified] => 2019-07-09 13:58:32 [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2019-07-09 [cnt_publish_date_end] => [online] => 1 [id_gallery] => 9831 [gal_content_id] => 2493 [gal_image_id] => 4405 [gal_image_order] => 0 [id_image] => 4405 [img_type] => jpg [img_published] => 1 [img_publish_date_start] => 2019-07-09 [img_publish_date_end] => [img_title] => [img_caption] => [img_date_created] => 2019-07-09 13:58:20 [id_event] => [evt_content_id] => [evt_date_start] => [evt_date_end] => ) [contentMagazine] => stdClass Object ( [id_content] => 973 [cnt_type] => magazine [cnt_title] => H ART #132 [cnt_url] => h-art-132 [cnt_content] => [cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2014-10-15 16:20:57 [cnt_date_last_modified] => [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2014-10-16 [cnt_publish_date_end] => [mac_content_id] => 1644 [mac_magazine_id] => 973 [online] => 1 [id_gallery] => 4039 [gal_content_id] => 973 [gal_image_id] => 1003 [gal_image_order] => 0 [id_image] => 1003 [img_type] => jpg [img_published] => 1 [img_publish_date_start] => 2014-10-15 [img_publish_date_end] => [img_title] => Cover H ART #132 [img_caption] => Cover H ART #132 [img_date_created] => 2014-10-15 11:38:39 [id_event] => [evt_content_id] => [evt_date_start] => [evt_date_end] => ) [tags] => Array ( [0] => stdClass Object ( [id_tag] => 216 [tag_title] => Antwerpen [tgg_tag_id] => 216 [tgg_content_id] => 1644 ) [1] => stdClass Object ( [id_tag] => 275 [tag_title] => M HKA [tgg_tag_id] => 275 [tgg_content_id] => 1644 ) [2] => stdClass Object ( [id_tag] => 374 [tag_title] => At The Gallery [tgg_tag_id] => 374 [tgg_content_id] => 1644 ) [3] => stdClass Object ( [id_tag] => 631 [tag_title] => vlaanderen [tgg_tag_id] => 631 [tgg_content_id] => 1644 ) [4] => stdClass Object ( [id_tag] => 632 [tag_title] => subsidie [tgg_tag_id] => 632 [tgg_content_id] => 1644 ) [5] => stdClass Object ( [id_tag] => 641 [tag_title] => Sven Gatz [tgg_tag_id] => 641 [tgg_content_id] => 1644 ) [6] => stdClass Object ( [id_tag] => 980 [tag_title] => Vlaamse Gemeenschap [tgg_tag_id] => 980 [tgg_content_id] => 1644 ) [7] => stdClass Object ( [id_tag] => 981 [tag_title] => Panamarenko [tgg_tag_id] => 981 [tgg_content_id] => 1644 ) [8] => stdClass Object ( [id_tag] => 982 [tag_title] => Minister van Cultuur [tgg_tag_id] => 982 [tgg_content_id] => 1644 ) [9] => stdClass Object ( [id_tag] => 983 [tag_title] => BAM [tgg_tag_id] => 983 [tgg_content_id] => 1644 ) [10] => stdClass Object ( [id_tag] => 984 [tag_title] => kunstenaarsresidenties [tgg_tag_id] => 984 [tgg_content_id] => 1644 ) [11] => stdClass Object ( [id_tag] => 985 [tag_title] => Leopoldstraat [tgg_tag_id] => 985 [tgg_content_id] => 1644 ) ) [gallery] => Array ( ) [templates] => Array ( [0] => content.phtml [1] => content-article.phtml [2] => content-1644.phtml ) [activeMenuItem] => )