Vooraf H ART #131

Gepubliceerd op: 25 September 2014

Vooraf

Het was eind september 2005. Panamarenko legde de laatste hand aan zijn grote overzichtstentoonstelling ‘De Retrospectieve!’ in de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België in Brussel. Ondergetekende werkte toen nog voor de Financieel-Economische Tijd en had een gesprek met hem. Op het eind zei hij, langs zijn neus weg: “O ja, en nog iets, dit is het laatste wat ik heb gedaan, ik ben 65 en ga met pensioen. Het is mooi geweest.” Twee jaar voordien was hij getrouwd met de 34 jaar jongere Eveline Hoorens en was hij bij haar in Sint-Maria-Oudenhove gaan wonen, een dorpje in de Zwalmstreek. Panamarenko was gaandeweg verveld van stadsmens naar buitenman.

We zijn nu net negen jaar verder. Panamarenko heeft woord gehouden: hij heeft nog weinig nieuw werk gemaakt (al knutselt hij nog af en toe in zijn vroegere huis aan de Antwerpse Biekorfstraat, dat intussen het Panamarenkohuis is geworden) en woont nog altijd, mét Eveline, aan zijn ganzenvijver in Sint-Maria-Oudenhove. In het Antwerpse M HKA gaat volgende week een grote overzichtstentoonstelling van zijn oeuvre open, ‘Panamarenko Universum’, de eerste sinds die van 2005 in de KMSKB. Het is geen echte retrospectieve (“we zouden perfect een tweede overzicht kunnen maken, met allemaal andere werken” zegt curator Hans Willemse), maar het is wellicht wel dé tentoonstelling in België in het najaar. Panamarenko droomde ervan om bij de opening (2 oktober) met de helikopter aan te komen op het dak van zijn Panamarenkohuis, maar dat mag niet van ’t Stad. Andere pistes liggen open, al dan niet met helikopter. Panamarenko zou Panamarenko niet zijn als hij niet met een kleine verrassing zou uitpakken.

Niet dat ‘Panamarenko Universum’ de enige grote hommage is dit najaar: in het S.M.A.K. loopt ‘Collectieonderzoek III – Kunst in Europa na ‘68’, een eerbetoon aan Jan Hoet die in 1980 met zijn eerste grote expo ‘Kunst in Europa na ‘68’ de standaard neerzette voor een nieuw, publiek omgaan met hedendaagse kunst. Hoet koos toen Joseph Beuys, Marcel Broodthaers en ... Panamarenko als centrale figuren in zijn nieuwe verhaal. Wie die tentoonstelling in 1980 bezocht heeft (zoals ik), vergeet die nooit meer. De hommage aan Hoet wordt eind oktober verder gezet met de grote tentoonstelling ‘De Zee’ in het Mu.ZEE in Oostende, die hij zelf zou opbouwen en leiden, maar het heeft niet mogen zijn.

Panamarenko, Hoet...: het zijn allemaal terugblikken, maar wat met de toekomst van de beeldende kunst in deze contreien? Zal de Septemberverklaring van de nieuwe Vlaamse Regering met een verrassing uitpakken? Als we dit schrijven weten we het (nog) niet, als u dit leest wel. Maar we vrezen er een beetje voor. Toch hoeft het niet allemaal kommer & kwel te zijn: lees in onze opiniebijdrage op pagina 21 hoe kunst & cultuur ook financieel kunnen bijdragen tot het welzijn van deze natie…

Ten slotte nog deze petite histoire: recent gaf de Stad Antwerpen het schilderij ‘The Pink Spy’ van Narcisse Tordoir in langdurige bruikleen aan het M HKA. Dat is niet vanzelfsprekend: het M HKA is géén stedelijk museum, maar valt onder het Vlaams Gewest. De stad betaalde 30.000 euro voor het schilderij en had het evengoed in een van haar vele eigen musea kunnen onderbrengen, het MAS bijvoorbeeld. Het cynische is: het M HKA heeft een jaarlijks aankoopbudget van 100.000 euro. Daarmee kan je echt geen representatief beeld bij elkaar werven van wat er leeft in en om de Vlaamse hedendaagse kunstwereld. Tof natuurlijk dat de Stad Antwerpen de nood een stukje lenigt, maar daarmee is een essentieel probleem in het kunstenbeleid niet opgelost. Benieuwd wat de Septemberverklaring (of de uitlopers ervan) daarover te zeggen heeft.

Marc RUYTERS

Praktische Info

Geen praktische info beschikbaar.

Keywords

Geen keywords beschikbaar.

Array
(
    [user] => 
    [params] => Array
        (
            [url] => nl/vooraf-h-art-131
            [module] => core
            [controller] => front
            [action] => content
        )

    [locales] => Array
        (
            [0] => stdClass Object
                (
                    [id_locale] => 1
                    [loc_published] => 1
                    [loc_default] => 1
                    [loc_title] => Nederlands (BE)
                    [loc_url] => nl
                    [loc_locale] => nl_BE
                    [loc_language] => nl
                    [loc_country] => BE
                    [loc_timeformat] => HH:mm
                    [loc_dateformat] => dd-MM-y
                    [loc_fulldateformat] => d MMMM y
                )

            [1] => stdClass Object
                (
                    [id_locale] => 2
                    [loc_published] => 0
                    [loc_default] => 0
                    [loc_title] => français (BE)
                    [loc_url] => fr
                    [loc_locale] => fr_BE
                    [loc_language] => fr
                    [loc_country] => BE
                    [loc_timeformat] => HH:mm
                    [loc_dateformat] => dd-MM-y
                    [loc_fulldateformat] => d MMMM y
                )

            [2] => stdClass Object
                (
                    [id_locale] => 5
                    [loc_published] => 0
                    [loc_default] => 0
                    [loc_title] => English (US)
                    [loc_url] => en
                    [loc_locale] => en_US
                    [loc_language] => en
                    [loc_country] => US
                    [loc_timeformat] => HH:mm
                    [loc_dateformat] => dd-MM-y
                    [loc_fulldateformat] => d MMMM y
                )

        )

    [translate] => Zend_Translate Object
        (
            [_adapter:Zend_Translate:private] => Zend_Translate_Adapter_Csv Object
                (
                    [_data:Zend_Translate_Adapter_Csv:private] => Array
                        (
                            [en_US] => Array
                                (
                                    [Appel] => Apple
                                    [Banaan] => Banana
                                    [Ontwikkeling en hosting door Kinamo] => Development and hosting by Kinamo
                                    [Home] => Home
                                    [Contact] => Contact
                                    [Adverteren in HART] => Advertise in HART
                                    [Over H ART] => About H ART
                                    [Contacteer HART] => Contact H ART
                                    [Nuttige links] => Links
                                    [Links] => Links
                                    [Disclaimer] => Disclaimer
                                    [HART Homepagina] => H ART Homepagina
                                    [Agenda] => Calendar
                                    [Archief] => Archive
                                    [Adverteren] => Advertise
                                    [Abonneer op HART] => Subscribe H ART
                                    [Partners] => Partners
                                    [Abonneer nu!] => Subscribe now!
                                    [Bezoek ons op Facebook] => Visit us on Facebook
                                    [Met steun van de Vlaamse overheid] => WIth support of the Flemish government
                                    [H ART Homepagina] => H ART Homepage
                                    [Contacteer H ART] => Contact H ART
                                    [Abonneer op H ART] => Subscribe for H ART
                                    [Abonneren] => Subscribe
                                    [Adverteren in H ART] => Advertise in H ART
                                    [België] => Belgium
                                    [Neen] => No
                                    [Bedrijf] => Company
                                    [Factuur] => Invoice
                                    [Ja] => Yes
                                    [Opgelet:] => Note:
                                    [Uw naam] => Your name
                                    [Bestellen] => Order
                                    [Vandaag] => Today
                                    [Morgen] => Tomorrow
                                    [Dit weekend] => This weekend
                                    [Voornaam] => First name
                                    [Straat] => Street
                                    [Land] => Country
                                    [Naam] => Name
                                    [E-mailadres] => Email address
                                )

                        )

                    [_automatic:Zend_Translate_Adapter:private] => 
                    [_routed:Zend_Translate_Adapter:private] => Array
                        (
                        )

                    [_options:protected] => Array
                        (
                            [clear] => 
                            [content] => /var/vwww/dev.kunsthart.org/www/../etc/application/modules/i18n/translations/nl_BE.csv
                            [disableNotices] => 
                            [ignore] => .
                            [locale] => nl_BE
                            [log] => 
                            [logMessage] => Untranslated message within '%locale%': %message%
                            [logPriority] => 5
                            [logUntranslated] => 
                            [reload] => 
                            [route] => 
                            [scan] => 
                            [tag] => Zend_Translate
                            [delimiter] => ;
                            [length] => 0
                            [enclosure] => "
                        )

                    [_translate:protected] => Array
                        (
                            [nl_BE] => Array
                                (
                                    [Appel] => Appel
                                    [Ontwikkeling en hosting door Kinamo] => Ontwikkeling en hosting door Kinamo
                                    [Home] => Home
                                    [Contact] => Contact
                                    [Adverteren in HART] => Adverteren in HART
                                    [Over H ART] => Over H ART
                                    [Contacteer HART] => Contacteer H ART
                                    [Nuttige links] => Links
                                    [Links] => Links
                                    [Disclaimer] => Disclaimer
                                    [HART Homepagina] => Homepagina H ART
                                    [Agenda] => Agenda
                                    [Archief] => Archief
                                    [Adverteren] => Adverteren
                                    [Abonneer op HART] => Abonneer op H ART
                                    [Partners] => Partners
                                    [Abonneer nu!] => Abonneer nu!
                                    [Bezoek ons op Facebook] => Bezoek ons op Facebook
                                    [Met steun van de Vlaamse overheid] => Met de steun van de Vlaamse overheid
                                    [H ART Homepagina] => H ART Homepagina
                                    [Contacteer H ART] => Contacteer H ART
                                    [Abonneer op H ART] => Abonneer op H ART
                                    [Abonneren] => Abonneren
                                    [Adverteren in H ART] => Adverteren in H ART
                                    [België] => Belgïe
                                    [Neen] => Neen
                                    [Bedrijf] => Bedrijf
                                    [Ja] => Ja
                                    [Opgelet:] => Opgelet:
                                    [Uw naam] => Uw naam
                                    [Bestellen] => Bestellen
                                    [Vandaag] => Vandaag
                                    [Morgen] => Morgen
                                    [Dit weekend] => Dit weekend
                                    [Voornaam] => Voornaam
                                    [Straat] => Straat
                                    [Land] => Land
                                    [Gemeente] => Gemeente
                                    [Naam] => Naam
                                    [E-mailadres] => E-mailadres
                                )

                            [fr_BE] => Array
                                (
                                    [Appel] => Pomme
                                    [Ontwikkeling en hosting door Kinamo] => Développement et hébérgement par Kinamo
                                    [Contact] => Contact
                                    [Home] => Accueil
                                    [Adverteren in HART] => Votre pub dans HART
                                    [Over H ART] => A propos de H ART
                                    [Contacteer HART] => Contactez H ART
                                    [Nuttige links] => Liens
                                    [Links] => Liens
                                    [Disclaimer] => Mentions légales
                                    [HART Homepagina] => Page d\'acceuil H ART
                                    [Agenda] => Calendrier
                                    [Archief] => Archive
                                    [Adverteren] => Pub
                                    [Abonneer op HART] => S\'inscrire pour H ART
                                    [Partners] => Partenaires
                                    [Abonneer nu!] => Abonnez-vous!
                                    [Bezoek ons op Facebook] => Visitez-nous sur Facebook
                                    [Met steun van de Vlaamse overheid] => Avec la participation de la gouvernement Flandrien
                                    [H ART Homepagina] => H ART Page d\'acceuil
                                    [Contacteer H ART] => Contactez H ART
                                    [Abonneer op H ART] => Abonnez-vous sur H ART
                                    [Abonneren] => S\'inscrire
                                    [Adverteren in H ART] => Votre pub dans H ART
                                    [België] => Belqique
                                    [Neen] => Non
                                    [Bedrijf] => Entreprise
                                    [Ja] => Oui
                                    [Opgelet:] => Attention:
                                    [Uw naam] => Votre nom
                                    [Bestellen] => Commander
                                    [Vandaag] => Aujourd\'hui
                                    [Morgen] => Demain
                                    [Dit weekend] => Ce weekend
                                    [Voornaam] => Prénom
                                    [Straat] => Rue
                                    [Land] => Pays
                                    [Naam] => Nom
                                    [E-mailadres] => Courier
                                )

                            [en_US] => Array
                                (
                                    [Appel] => Apple
                                    [Banaan] => Banana
                                    [Ontwikkeling en hosting door Kinamo] => Development and hosting by Kinamo
                                    [Home] => Home
                                    [Contact] => Contact
                                    [Adverteren in HART] => Advertise in HART
                                    [Over H ART] => About H ART
                                    [Contacteer HART] => Contact H ART
                                    [Nuttige links] => Links
                                    [Links] => Links
                                    [Disclaimer] => Disclaimer
                                    [HART Homepagina] => H ART Homepagina
                                    [Agenda] => Calendar
                                    [Archief] => Archive
                                    [Adverteren] => Advertise
                                    [Abonneer op HART] => Subscribe H ART
                                    [Partners] => Partners
                                    [Abonneer nu!] => Subscribe now!
                                    [Bezoek ons op Facebook] => Visit us on Facebook
                                    [Met steun van de Vlaamse overheid] => WIth support of the Flemish government
                                    [H ART Homepagina] => H ART Homepage
                                    [Contacteer H ART] => Contact H ART
                                    [Abonneer op H ART] => Subscribe for H ART
                                    [Abonneren] => Subscribe
                                    [Adverteren in H ART] => Advertise in H ART
                                    [België] => Belgium
                                    [Neen] => No
                                    [Bedrijf] => Company
                                    [Factuur] => Invoice
                                    [Ja] => Yes
                                    [Opgelet:] => Note:
                                    [Uw naam] => Your name
                                    [Bestellen] => Order
                                    [Vandaag] => Today
                                    [Morgen] => Tomorrow
                                    [Dit weekend] => This weekend
                                    [Voornaam] => First name
                                    [Straat] => Street
                                    [Land] => Country
                                    [Naam] => Name
                                    [E-mailadres] => Email address
                                )

                        )

                    [_file] => Resource id #140
                )

        )

    [defaultLocale] => stdClass Object
        (
            [id_locale] => 1
            [loc_published] => 1
            [loc_default] => 1
            [loc_title] => Nederlands (BE)
            [loc_url] => nl
            [loc_locale] => nl_BE
            [loc_language] => nl
            [loc_country] => BE
            [loc_timeformat] => HH:mm
            [loc_dateformat] => dd-MM-y
            [loc_fulldateformat] => d MMMM y
        )

    [url] => vooraf-h-art-131
    [locale] => stdClass Object
        (
            [id_locale] => 1
            [loc_published] => 1
            [loc_default] => 1
            [loc_title] => Nederlands (BE)
            [loc_url] => nl
            [loc_locale] => nl_BE
            [loc_language] => nl
            [loc_country] => BE
            [loc_timeformat] => HH:mm
            [loc_dateformat] => dd-MM-y
            [loc_fulldateformat] => d MMMM y
        )

    [content] => stdClass Object
        (
            [id_content] => 950
            [cnt_type] => article
            [cnt_title] => Vooraf H ART #131
            [cnt_url] => vooraf-h-art-131
            [cnt_content] => 

Vooraf

Het was eind september 2005. Panamarenko legde de laatste hand aan zijn grote overzichtstentoonstelling ‘De Retrospectieve!’ in de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België in Brussel. Ondergetekende werkte toen nog voor de Financieel-Economische Tijd en had een gesprek met hem. Op het eind zei hij, langs zijn neus weg: “O ja, en nog iets, dit is het laatste wat ik heb gedaan, ik ben 65 en ga met pensioen. Het is mooi geweest.” Twee jaar voordien was hij getrouwd met de 34 jaar jongere Eveline Hoorens en was hij bij haar in Sint-Maria-Oudenhove gaan wonen, een dorpje in de Zwalmstreek. Panamarenko was gaandeweg verveld van stadsmens naar buitenman.

We zijn nu net negen jaar verder. Panamarenko heeft woord gehouden: hij heeft nog weinig nieuw werk gemaakt (al knutselt hij nog af en toe in zijn vroegere huis aan de Antwerpse Biekorfstraat, dat intussen het Panamarenkohuis is geworden) en woont nog altijd, mét Eveline, aan zijn ganzenvijver in Sint-Maria-Oudenhove. In het Antwerpse M HKA gaat volgende week een grote overzichtstentoonstelling van zijn oeuvre open, ‘Panamarenko Universum’, de eerste sinds die van 2005 in de KMSKB. Het is geen echte retrospectieve (“we zouden perfect een tweede overzicht kunnen maken, met allemaal andere werken” zegt curator Hans Willemse), maar het is wellicht wel dé tentoonstelling in België in het najaar. Panamarenko droomde ervan om bij de opening (2 oktober) met de helikopter aan te komen op het dak van zijn Panamarenkohuis, maar dat mag niet van ’t Stad. Andere pistes liggen open, al dan niet met helikopter. Panamarenko zou Panamarenko niet zijn als hij niet met een kleine verrassing zou uitpakken.

Niet dat ‘Panamarenko Universum’ de enige grote hommage is dit najaar: in het S.M.A.K. loopt ‘Collectieonderzoek III – Kunst in Europa na ‘68’, een eerbetoon aan Jan Hoet die in 1980 met zijn eerste grote expo ‘Kunst in Europa na ‘68’ de standaard neerzette voor een nieuw, publiek omgaan met hedendaagse kunst. Hoet koos toen Joseph Beuys, Marcel Broodthaers en ... Panamarenko als centrale figuren in zijn nieuwe verhaal. Wie die tentoonstelling in 1980 bezocht heeft (zoals ik), vergeet die nooit meer. De hommage aan Hoet wordt eind oktober verder gezet met de grote tentoonstelling ‘De Zee’ in het Mu.ZEE in Oostende, die hij zelf zou opbouwen en leiden, maar het heeft niet mogen zijn.

Panamarenko, Hoet...: het zijn allemaal terugblikken, maar wat met de toekomst van de beeldende kunst in deze contreien? Zal de Septemberverklaring van de nieuwe Vlaamse Regering met een verrassing uitpakken? Als we dit schrijven weten we het (nog) niet, als u dit leest wel. Maar we vrezen er een beetje voor. Toch hoeft het niet allemaal kommer & kwel te zijn: lees in onze opiniebijdrage op pagina 21 hoe kunst & cultuur ook financieel kunnen bijdragen tot het welzijn van deze natie…

Ten slotte nog deze petite histoire: recent gaf de Stad Antwerpen het schilderij ‘The Pink Spy’ van Narcisse Tordoir in langdurige bruikleen aan het M HKA. Dat is niet vanzelfsprekend: het M HKA is géén stedelijk museum, maar valt onder het Vlaams Gewest. De stad betaalde 30.000 euro voor het schilderij en had het evengoed in een van haar vele eigen musea kunnen onderbrengen, het MAS bijvoorbeeld. Het cynische is: het M HKA heeft een jaarlijks aankoopbudget van 100.000 euro. Daarmee kan je echt geen representatief beeld bij elkaar werven van wat er leeft in en om de Vlaamse hedendaagse kunstwereld. Tof natuurlijk dat de Stad Antwerpen de nood een stukje lenigt, maar daarmee is een essentieel probleem in het kunstenbeleid niet opgelost. Benieuwd wat de Septemberverklaring (of de uitlopers ervan) daarover te zeggen heeft.

Marc RUYTERS

[cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2014-09-24 11:49:54 [cnt_date_last_modified] => 2014-09-24 12:19:15 [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2014-09-25 [cnt_publish_date_end] => [online] => 1 [id_gallery] => [gal_content_id] => [gal_image_id] => [gal_image_order] => [id_image] => [img_type] => [img_published] => [img_publish_date_start] => [img_publish_date_end] => [img_title] => [img_caption] => [img_date_created] => [id_event] => [evt_content_id] => [evt_date_start] => [evt_date_end] => ) [categories] => Array ( [0] => stdClass Object ( [id_content] => 16 [cnt_type] => category [cnt_title] => Nieuws [cnt_url] => nieuws [cnt_content] => [cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2014-04-23 16:05:39 [cnt_date_last_modified] => 2014-04-30 12:26:01 [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2014-04-23 [cnt_publish_date_end] => ) [1] => stdClass Object ( [id_content] => 17 [cnt_type] => category [cnt_title] => Expo [cnt_url] => expo [cnt_content] => [cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2014-04-23 16:05:56 [cnt_date_last_modified] => 2014-05-12 15:59:39 [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2014-04-23 [cnt_publish_date_end] => ) [2] => stdClass Object ( [id_content] => 18 [cnt_type] => category [cnt_title] => Interviews & Opinie [cnt_url] => interviews-opinie [cnt_content] => [cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2014-04-23 16:06:10 [cnt_date_last_modified] => 2014-05-12 14:25:21 [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2014-04-23 [cnt_publish_date_end] => ) [3] => stdClass Object ( [id_content] => 21 [cnt_type] => category [cnt_title] => Dagboek [cnt_url] => dagboek [cnt_content] => [cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2014-04-23 16:06:44 [cnt_date_last_modified] => 2019-02-22 17:42:17 [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2014-04-23 [cnt_publish_date_end] => ) [4] => stdClass Object ( [id_content] => 215 [cnt_type] => category [cnt_title] => Vooraf [cnt_url] => vooraf [cnt_content] => [cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 1 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2014-05-05 16:09:30 [cnt_date_last_modified] => [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2014-05-05 [cnt_publish_date_end] => ) [5] => stdClass Object ( [id_content] => 1342 [cnt_type] => category [cnt_title] => Events [cnt_url] => events [cnt_content] => [cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2015-09-23 12:55:36 [cnt_date_last_modified] => [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2015-09-23 [cnt_publish_date_end] => ) ) [contentCategory] => stdClass Object ( [id_content] => 215 [cnt_type] => category [cnt_title] => Vooraf [cnt_url] => vooraf [cnt_content] => [cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 1 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2014-05-05 16:09:30 [cnt_date_last_modified] => [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2014-05-05 [cnt_publish_date_end] => [cat_category_id] => 215 [cat_content_id] => 950 ) [olderContent] => stdClass Object ( [id_content] => 926 [cnt_type] => article [cnt_title] => Vooraf H ART #130 [cnt_url] => vooraf-h-art-130 [cnt_content] =>

Elk (kunst)seizoen begint op eigen, onnavolgbare wijze. Dit keer viel ons dit op: nogal wat galeries en kunstplekken openen het tentoonstellingsseizoen met nieuw werk van vrouwelijke kunstenaars (zie vanaf pagina 5). Een mooie invalshoek voor dit septembernummer, dachten we, bovendien konden we zo een steentje bijdragen aan de gendergerichte gelijkberechtiging, het glazen plafond mee helpen afbreken, het machogehalte in de kunstwereld een stukje tackelen enzovoorts enzovoorts.

Laten we gewoon gaan praten met vrouwen in de kunst die er toe doen, dachten we dus ter redactie, over het probleem en/of de uitdaging van ‘de vrouw in de kunst’. Viel dat even tegen. De algemene teneur luidde immers: what’s the problem? ‘Is het omdat ik een vrouw ben dat jullie met me willen spreken?’ Of: ‘Denken jullie je er met wat vraagjes hier en een straffe uitspraak daar te kunnen van afmaken?’

Ofwel niks dus, ofwel een dubbeldik nummer vol genuanceerde overwegingen en pertinente bedenkingen, in de richting van een sociologisch proefschrift. We kozen in deze voor de gulden middenweg: gewoon gaan praten met de kunstenaars over hun nieuwe werk. De rest laten we over aan mensen die daar voor gestudeerd hebben.

En dan was er nog dat andere probleempje: wie, welke vrouw zetten we op de cover? Allemaal? Eén iemand, of niemand? Laten we een ‘vrouwencover’ tekenen door een ‘neutrale’ vrouwenhand? Voor je het weet ben je onbewust seksistisch bezig, zo merkten we. En dus kozen we gewoon zoals altijd: voor de sterkste foto.

En hebben we ze nu allemaal gehad, die vrouwenopeningen? Nee dus. Marlene Dumas in het Stedelijk Amsterdam komt volgend nummer aan bod, net als Virginie Bailly bij galerie Transit in Mechelen. Soms moet een mens keuzes maken.

Dit seizoenbegin heeft ook nog een ander eigen kleurtje: dat van de nieuwe Vlaamse Regering (N-VA, CD&V, Open VLD) en dus nieuwe minister van Cultuur Sven Gatz. We kunnen niet zeggen dat de aflopende zomer een komkommertijd was, maar toch staan de media al sinds die nieuwe regering gevormd is bol van de speculaties rond inleveren, verminderen of schrappen van subsidies, de rol van de overheid terugdringen en dies meer. Pas eind september, met de zogeheten Septemberverklaring, zullen we weten wat wel en wat niet hardgemaakt wordt. En zal ook de kunstsector weten hoe de zaken er gaan voorstaan de volgende vier, vijf jaar. Sven Gatz (Open VLD) is naar verluidt zijn huiswerk aan het maken en heeft al laten horen dat hij kunst & cultuur toch wel genegen is. En dat hij aan zijn cultuurbeleid een scheut rock-‘n-roll wil toevoegen. De N-VA heeft dan weer (onder meer) laten weten dat de grote cultuurhuizen groter en internationaler moeten. En de kleine kleiner en lokaler? En de CD&V zegt niks meer over kunst & cultuur. Op geruisloze wijze wordt intussen het nieuwe Kunstendecreet geïmplementeerd, dat per 1 januari 2017 daadwerkelijk actief wordt. Veel, heel veel zal afhangen van de kwaliteit van de mannen en vrouwen die in de nog samen te stellen pool van beoordelaars komen.

Ook de kunstensector wordt meer en meer bestuurd, geadministreerd en verbureaucratiseerd. Wie wil weten hoe het er een kwarteeuw geleden aan toe ging moet het ‘Nachtboek 1985-1991’ van Jan Fabre lezen. Dat komt half september uit, H ART biedt in dit nummer al een voorpublicatie op pag. 25. We kunnen ons, na lezing, niet van de indruk ontdoen dat het vroeger toffer was.

Marc RUYTERS

[cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2014-09-03 12:16:33 [cnt_date_last_modified] => [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2014-09-04 [cnt_publish_date_end] => [cat_category_id] => 215 [cat_content_id] => 926 [online] => 1 [id_gallery] => [gal_content_id] => [gal_image_id] => [gal_image_order] => [id_image] => [img_type] => [img_published] => [img_publish_date_start] => [img_publish_date_end] => [img_title] => [img_caption] => [img_date_created] => [id_event] => [evt_content_id] => [evt_date_start] => [evt_date_end] => ) [newerContent] => stdClass Object ( [id_content] => 1644 [cnt_type] => article [cnt_title] => Vooraf H ART #132 [cnt_url] => vooraf-h-art-132 [cnt_content] =>

Beeldende kunst en geld, het heeft altijd een hoog Januskop-gehalte gehad. Met beeldende kunst kan immers geld verdiend worden, soms aan spectaculaire prijzen, die dan vlot de media halen. Het is één van de redenen waarom de overheid altijd argwanend heeft gestaan tegenover het subsidiëren van beeldende kunst-initiatieven, veel meer dan bijvoorbeeld het geval is met podiumkunsten of muziek. En het is ook één van de historische redenen waarom beeldende kunst vanuit die overheid altijd veel minder geld kreeg dan de twee andere genoemde sectoren. Net daarom is het woord ‘inhaalbeweging’ uitgevonden: beeldende kunst heeft er recht op, vinden vele betrokken belangenbehartigers.

De nieuwe cultuurminister Sven Gatz heeft al tussen neus en lippen laten verstaan dat hij dat idee niet ongenegen is, en dat ook galeries een ondersteuning verdienen, voor hun promotiewerk in binnen- en buitenland. Ook het M HKA lijkt, als instelling van de Vlaamse Gemeenschap, een rooskleuriger toekomst tegemoet te gaan, als we de geruchten en de minister zelf mogen geloven, want hij zei het met zoveel woorden op de opening van de grote Panamarenko-tentoonstelling. Hoe een en ander moet ingecalculeerd worden in de drastische cultuurbesparingen, blijft echter een levensgrote vraag. Ook de vorige minister van Cultuur beloofde een inhaalbeweging voor de beeldende kunsten, maar die is er nooit gekomen, integendeel.

Voor alle duidelijkheid: het zijn niet de beeldende kunstenaars zelf die gesteund worden, het zijn de instellingen als musea, kunstencentra en andere. Het nieuwe kunstendecreet zou daar verandering in moeten brengen, maar ook hier is het vooralsnog wachten op wat komen gaat.

Het steunpunt BAM heeft cultuurminister Gatz overigens alvast een landschapstekening overhandigd, mét concrete aanbevelingen rond de toekomst van beeldende kunst in Vlaanderen, waarmee hij aan de slag kan gaan. Zo weet de minister nu dat “de meerderheid van de kunstenaars individueel werkt, maar van dat werk niet kan leven en dus moet multi-tasken. Het aantal kunstenaars dat (de karige) subsidie aanvraagt is in de jaren niet gestegen. Nauwelijks de helft maakt werk dat verkoopbaar is op de kunstmarkt. Sommige kunstenaars met een internationale carrière verkopen wel werk maar hebben geen galerie. Kunstenaars met bevestigd talent werken meer in het buitenland dan in Vlaanderen.”

En: “Het is essentieel dat de overheid tijdens de hele loopbaan kunstenaars tijd en ruimte geeft in de vorm van ontwikkelingsbeurzen om zich op hun werk te concentreren en hun oeuvre te ontwikkelen. Kunstenaars moeten op een aantal momenten in hun leven dat ontwikkelingsproces intensiever kunnen voeren, hetzij door kunstenaarsresidenties, hetzij door meerjarige ontwikkelingsbeurzen waarmee verdieping en internationale vernetwerking op duurzame wijze kunnen ontwikkeld worden. Met projectsteun krijgen kunstenaars een rugzak om in Vlaanderen of in het buitenland projecten te realiseren en partners te vinden: het zijn hefbomen om andere middelen aan te snijden.”

In At The Gallery, een galerie in de Antwerpse Leopoldstraat, staat een gloednieuw, indrukwekkend beeld van Jan Fabre, ‘De man die het kruis draagt’. Het is de kunstenaar zelf die het kruis torst – voorlopig in wassen versie, de bronzen was nog niet klaar. Laat u niet verblinden door de glitter van bronzen en gouden beelden rondom deze sculptuur: het is niet al goud wat blinkt op de kunstmarkt. De grote meerderheid van beeldende kunstenaars heeft het moeilijk. En dus heeft BAM een punt: investeren, meer dan ooit.

Marc RUYTERS

[cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2016-06-14 11:20:45 [cnt_date_last_modified] => [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2014-10-16 [cnt_publish_date_end] => [cat_category_id] => 215 [cat_content_id] => 1644 [online] => 1 [id_gallery] => [gal_content_id] => [gal_image_id] => [gal_image_order] => [id_image] => [img_type] => [img_published] => [img_publish_date_start] => [img_publish_date_end] => [img_title] => [img_caption] => [img_date_created] => [id_event] => [evt_content_id] => [evt_date_start] => [evt_date_end] => ) [translations] => Array ( [0] => stdClass Object ( [id_locale] => 1 [loc_published] => 1 [loc_default] => 1 [loc_title] => Nederlands (BE) [loc_url] => nl [loc_locale] => nl_BE [loc_language] => nl [loc_country] => BE [loc_timeformat] => HH:mm [loc_dateformat] => dd-MM-y [loc_fulldateformat] => d MMMM y ) [1] => stdClass Object ( [id_locale] => 2 [loc_published] => 0 [loc_default] => 0 [loc_title] => français (BE) [loc_url] => fr [loc_locale] => fr_BE [loc_language] => fr [loc_country] => BE [loc_timeformat] => HH:mm [loc_dateformat] => dd-MM-y [loc_fulldateformat] => d MMMM y ) [2] => stdClass Object ( [id_locale] => 5 [loc_published] => 0 [loc_default] => 0 [loc_title] => English (US) [loc_url] => en [loc_locale] => en_US [loc_language] => en [loc_country] => US [loc_timeformat] => HH:mm [loc_dateformat] => dd-MM-y [loc_fulldateformat] => d MMMM y ) ) [latestMagazine] => stdClass Object ( [id_content] => 2493 [cnt_type] => magazine [cnt_title] => HART #194 [cnt_url] => hart-194 [cnt_content] => [cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2019-07-09 12:48:51 [cnt_date_last_modified] => 2019-07-09 13:58:32 [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2019-07-09 [cnt_publish_date_end] => [online] => 1 [id_gallery] => 9831 [gal_content_id] => 2493 [gal_image_id] => 4405 [gal_image_order] => 0 [id_image] => 4405 [img_type] => jpg [img_published] => 1 [img_publish_date_start] => 2019-07-09 [img_publish_date_end] => [img_title] => [img_caption] => [img_date_created] => 2019-07-09 13:58:20 [id_event] => [evt_content_id] => [evt_date_start] => [evt_date_end] => ) [contentMagazine] => stdClass Object ( [id_content] => 948 [cnt_type] => magazine [cnt_title] => H ART #131 [cnt_url] => h-art-131 [cnt_content] => [cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2014-09-24 11:08:55 [cnt_date_last_modified] => [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2014-09-25 [cnt_publish_date_end] => [mac_content_id] => 950 [mac_magazine_id] => 948 [online] => 1 [id_gallery] => 3972 [gal_content_id] => 948 [gal_image_id] => 955 [gal_image_order] => 0 [id_image] => 955 [img_type] => jpg [img_published] => 1 [img_publish_date_start] => 2014-09-25 [img_publish_date_end] => [img_title] => Cover H ART #131 [img_caption] => Cover H ART #131 [img_date_created] => 2014-09-23 15:43:22 [id_event] => [evt_content_id] => [evt_date_start] => [evt_date_end] => ) [tags] => Array ( ) [gallery] => Array ( ) [templates] => Array ( [0] => content.phtml [1] => content-article.phtml [2] => content-950.phtml ) [activeMenuItem] => )