Roberto Bolaño’s ‘Antwerp’ in M HKA

Gepubliceerd op: 23 July 2019

In het M HKA in Antwerpen loopt deze zomer een atypische tentoonstelling, en dat hebben we graag. Atypisch, omdat ze rond het thema ‘Amberes’ ofte ‘Antwerpen’ lijkt te draaien, maar dat niet echt doet. De tentoonstelling is door curator Nav Haq geënt op de gelijknamige novelle van Roberto Bolaño, die het over alles heeft, behalve (bijna) Antwerpen. En Haq doet wat Bolaño ook deed: een artistieke doolhof creëren, ogenschijnlijk zonder doel, maar uiteindelijk blijkt het raak.

Roberto Bolaño (1953-2003) was een Chileens schrijver die als een ‘writer’s writer’ kan/kon worden beschouwd. Het boek ‘2666’, zijn grootste ‘succes’, werd postuum uitgegeven in 2004. Wikipedia: ‘De roman bestaat uit vijf delen die aanvankelijk bedoeld waren om afzonderlijk te worden uitgegeven. Bolaño heeft er de laatste vijf jaar van zijn leven, tijdens zijn ziekte, aan gewerkt. Bij zijn overlijden was het zo goed als klaar en vond men als titel ‘2666’, alhoewel het manuscript nergens een verwijzing naar dit jaartal of naar dit getal bevat. De roman beschrijft de onopgeloste moorden op 300 vrouwen in Santa Teresa, een fictieve stad in het noorden van Mexico.

Veel vroeger, in 1980 al, schreef Bolaño de experimentele novelle ‘Amberes’, die pas in 2002 zou uitgegeven worden. Het lijkt een experimenteel detectiveverhaal rond – naast vele andere dingen – de vermeende moord op een jonge vrouw, maar dat verhaal deint uit, wisselt van perspectieven, scènes en personages en gaat meer over Barcelona (de stad waar hij woonde en stierf) en het plaatsje Castelldefels dan over Amberes ofte Antwerpen. Al heeft hoofdstuk 49 (de meeste hoofdstukken beslaan amper 1 of 2 pagina’s) het over een man die in Antwerpen stierf bij een ongeval met een vrachtwagen vol varkens.

Curator Nav Haq nam deze novelle tot leidraad van zijn tentoonstelling ‘Roberto Bolaño’s Antwerp’, die nu in het M HKA loopt. Nav Haq is een curator die – en zo zijn er niet veel – niet meteen alle aandacht opeist voor zichzelf en de tentoonstellingen die hij maakt, maar de meeste eer aan de kunstenaars laat. Zijn internationale loopbaan is redelijk indrukwekkend, sinds 2012 werkt hij voor het M HKA en maakt hij er de ene na de andere boeiende tentoonstelling: ‘RAVE’ bijvoorbeeld, of de recente expo van Laure Prouvost, en nu dus ‘Roberto Bolaño’s Antwerp’.

Onder de huid

Waarom is dit een goede expo? Omdat Nav Haq enerzijds kiest voor een aantal sterke kunstenaars en anderzijds de val ‘Antwerpen’ op een intelligente manier omzeilt. Net zoals in het boek van Bolaño gaat het niet over ‘Antwerpen’, maar de stad – of Bolańo – zit op een of andere manier wel onder je huid. De tentoonstelling opent – ten minste als je op de eerste etage rechts binnen gaat – met een reeks tekeningen en geschriften van de Belgische Sophie Podolski. Nooit van gehoord: ze stierf al op 21-jarige leeftijd (1974), maar produceerde op zes jaar tijd een stroom aan beeldend en literair werk dat redelijk choquerend overkomt en nog eens belicht hoe dramatisch en naïef die sixties-jaren wel waren, qua mentale, seksuele en andere zogenaamde vrijheden. Bolaño was gefascineerd door dit personage en voert haar twee keer op in ‘Amberes’, onder meer met de zinnen: ‘De hel die zal komen… Jaren geleden pleegde Sophie Podolski zelfmoord… Ze zou nu zevenentwintig zijn, net als ik… (…) Een Belgisch meisje dat schreef als een ster…’.

In een videozaaltje naast het werk van Podolski speelt de film ‘Trans-Europ-Express’ (1966) van Alain Robbe-Grillet, de intellectuele vader van de ‘nouveau roman’. Het is een misdaadthriller waarin protagonist Jean-Louis Trintignant met de TEE-trein (waar is de tijd?) cocaïne smokkelt van Parijs naar Antwerpen. Dat Antwerpen de eindbestemming is, is louter toeval (vandaag wordt massaal cocaïne gesmokkeld vanuit de Belgische havenstad naar de rest van Europa), en dat geldt voor het grootste stuk ook voor het vervolg van de tentoonstelling.

Van Danny Devos is de bekende installatie ‘De Wurger van Linkeroever’ (1994) te zien, waarbij hij de knipsels uit vier kranten verzamelde over een seriemoordenaar die in de sixties toesloeg op de genoemde Antwerpse wijk, aan de andere kant van de Schelde. Toevallig is dit een stukje Antwerpen, het creëert mee de bizarre sfeer van een mistig, haast zwartwit verleden die rond deze stad hangt.

Zoals bij de reeks video- en fotobeelden die Luc Tuymans in het begin van zijn carrière maakte (1994), vooral unheimliche beelden uit de oude Antwerpse haven. Of bij de ontwerpschetsen die Luc Deleu in 1990 maakte voor een cruiseterminal, ‘Antwerp, your next Cruise Stop’, met een zwaaibrug over de Schelde. In de gigantische ruimte die als tegenwicht moest dienen zou een museum kunnen komen. Of de foto’s die conceptueel kunstenaar David Lamelas in 1969 op drie gekende locaties in Antwerpen liet maken en die duidelijk maken dat vijftig jaar later de stad compleet is veranderd.

Allan Sekula toont fragmenten uit zijn ‘The Forgotten Space’ (2010), waarin hij het heeft over de complexiteit van globaal kapitaal en transport en de haven van Antwerpen met die van Santos (Brazilië) vergelijkt. Van Michèle Matyn is de installatie ‘Jenny Haniver’ te zien, die ze in 2017 in Göteborg toonde en waarin de volkse mythe rond Jenny Haniver zou rusten op een Engelse verbastering van ‘Jeune d’Anvers’.

Er is nog meer enigmatisch werk: het schilderij ‘Zij die hier zijn zijn van hier’ van Walter Swennen bijvoorbeeld, onmiskenbaar op zijn plek in een stad als Antwerpen. Of de graffiti ‘I didn’t do it’ van Ria Pacquée, een uitspraak die ook voorkomt in Bolaño’s novelle. Of de bewerkingen van Andrea Fraser van de affiches rond ‘Antwerpen Culturele Hoofdstad van Europa 1993’. Of, ten slotte, de installatie ‘Given only one life,…’ (2019) van Rinus Van de Velde, waarin hij niet alleen via houtskool op doek, maar ook via props en rekwisieten die hij gebruikt(e) in zijn tekenwerk, werkt aan een alter ego. Zoals ook Roberto Bolaño dat deed.

Marc RUYTERS

Fotogalerij

Praktische Info

‘Roberto Bolaño’s Antwerp’, tot 15 september in M HKA, Leuvenstraat Antwerpen. www.muhka.be

Keywords

Array
(
    [user] => 
    [params] => Array
        (
            [url] => nl/roberto-bolanos-antwerp-in-m-hka
            [module] => core
            [controller] => front
            [action] => content
        )

    [locales] => Array
        (
            [0] => stdClass Object
                (
                    [id_locale] => 1
                    [loc_published] => 1
                    [loc_default] => 1
                    [loc_title] => Nederlands (BE)
                    [loc_url] => nl
                    [loc_locale] => nl_BE
                    [loc_language] => nl
                    [loc_country] => BE
                    [loc_timeformat] => HH:mm
                    [loc_dateformat] => dd-MM-y
                    [loc_fulldateformat] => d MMMM y
                )

            [1] => stdClass Object
                (
                    [id_locale] => 2
                    [loc_published] => 0
                    [loc_default] => 0
                    [loc_title] => français (BE)
                    [loc_url] => fr
                    [loc_locale] => fr_BE
                    [loc_language] => fr
                    [loc_country] => BE
                    [loc_timeformat] => HH:mm
                    [loc_dateformat] => dd-MM-y
                    [loc_fulldateformat] => d MMMM y
                )

            [2] => stdClass Object
                (
                    [id_locale] => 5
                    [loc_published] => 0
                    [loc_default] => 0
                    [loc_title] => English (US)
                    [loc_url] => en
                    [loc_locale] => en_US
                    [loc_language] => en
                    [loc_country] => US
                    [loc_timeformat] => HH:mm
                    [loc_dateformat] => dd-MM-y
                    [loc_fulldateformat] => d MMMM y
                )

        )

    [translate] => Zend_Translate Object
        (
            [_adapter:Zend_Translate:private] => Zend_Translate_Adapter_Csv Object
                (
                    [_data:Zend_Translate_Adapter_Csv:private] => Array
                        (
                            [en_US] => Array
                                (
                                    [Appel] => Apple
                                    [Banaan] => Banana
                                    [Ontwikkeling en hosting door Kinamo] => Development and hosting by Kinamo
                                    [Home] => Home
                                    [Contact] => Contact
                                    [Adverteren in HART] => Advertise in HART
                                    [Over H ART] => About H ART
                                    [Contacteer HART] => Contact H ART
                                    [Nuttige links] => Links
                                    [Links] => Links
                                    [Disclaimer] => Disclaimer
                                    [HART Homepagina] => H ART Homepagina
                                    [Agenda] => Calendar
                                    [Archief] => Archive
                                    [Adverteren] => Advertise
                                    [Abonneer op HART] => Subscribe H ART
                                    [Partners] => Partners
                                    [Abonneer nu!] => Subscribe now!
                                    [Bezoek ons op Facebook] => Visit us on Facebook
                                    [Met steun van de Vlaamse overheid] => WIth support of the Flemish government
                                    [H ART Homepagina] => H ART Homepage
                                    [Contacteer H ART] => Contact H ART
                                    [Abonneer op H ART] => Subscribe for H ART
                                    [Abonneren] => Subscribe
                                    [Adverteren in H ART] => Advertise in H ART
                                    [België] => Belgium
                                    [Neen] => No
                                    [Bedrijf] => Company
                                    [Factuur] => Invoice
                                    [Ja] => Yes
                                    [Opgelet:] => Note:
                                    [Uw naam] => Your name
                                    [Bestellen] => Order
                                    [Vandaag] => Today
                                    [Morgen] => Tomorrow
                                    [Dit weekend] => This weekend
                                    [Voornaam] => First name
                                    [Straat] => Street
                                    [Land] => Country
                                    [Naam] => Name
                                    [E-mailadres] => Email address
                                )

                        )

                    [_automatic:Zend_Translate_Adapter:private] => 
                    [_routed:Zend_Translate_Adapter:private] => Array
                        (
                        )

                    [_options:protected] => Array
                        (
                            [clear] => 
                            [content] => /var/vwww/dev.kunsthart.org/www/../etc/application/modules/i18n/translations/nl_BE.csv
                            [disableNotices] => 
                            [ignore] => .
                            [locale] => nl_BE
                            [log] => 
                            [logMessage] => Untranslated message within '%locale%': %message%
                            [logPriority] => 5
                            [logUntranslated] => 
                            [reload] => 
                            [route] => 
                            [scan] => 
                            [tag] => Zend_Translate
                            [delimiter] => ;
                            [length] => 0
                            [enclosure] => "
                        )

                    [_translate:protected] => Array
                        (
                            [nl_BE] => Array
                                (
                                    [Appel] => Appel
                                    [Ontwikkeling en hosting door Kinamo] => Ontwikkeling en hosting door Kinamo
                                    [Home] => Home
                                    [Contact] => Contact
                                    [Adverteren in HART] => Adverteren in HART
                                    [Over H ART] => Over H ART
                                    [Contacteer HART] => Contacteer H ART
                                    [Nuttige links] => Links
                                    [Links] => Links
                                    [Disclaimer] => Disclaimer
                                    [HART Homepagina] => Homepagina H ART
                                    [Agenda] => Agenda
                                    [Archief] => Archief
                                    [Adverteren] => Adverteren
                                    [Abonneer op HART] => Abonneer op H ART
                                    [Partners] => Partners
                                    [Abonneer nu!] => Abonneer nu!
                                    [Bezoek ons op Facebook] => Bezoek ons op Facebook
                                    [Met steun van de Vlaamse overheid] => Met de steun van de Vlaamse overheid
                                    [H ART Homepagina] => H ART Homepagina
                                    [Contacteer H ART] => Contacteer H ART
                                    [Abonneer op H ART] => Abonneer op H ART
                                    [Abonneren] => Abonneren
                                    [Adverteren in H ART] => Adverteren in H ART
                                    [België] => Belgïe
                                    [Neen] => Neen
                                    [Bedrijf] => Bedrijf
                                    [Ja] => Ja
                                    [Opgelet:] => Opgelet:
                                    [Uw naam] => Uw naam
                                    [Bestellen] => Bestellen
                                    [Vandaag] => Vandaag
                                    [Morgen] => Morgen
                                    [Dit weekend] => Dit weekend
                                    [Voornaam] => Voornaam
                                    [Straat] => Straat
                                    [Land] => Land
                                    [Gemeente] => Gemeente
                                    [Naam] => Naam
                                    [E-mailadres] => E-mailadres
                                )

                            [fr_BE] => Array
                                (
                                    [Appel] => Pomme
                                    [Ontwikkeling en hosting door Kinamo] => Développement et hébérgement par Kinamo
                                    [Contact] => Contact
                                    [Home] => Accueil
                                    [Adverteren in HART] => Votre pub dans HART
                                    [Over H ART] => A propos de H ART
                                    [Contacteer HART] => Contactez H ART
                                    [Nuttige links] => Liens
                                    [Links] => Liens
                                    [Disclaimer] => Mentions légales
                                    [HART Homepagina] => Page d\'acceuil H ART
                                    [Agenda] => Calendrier
                                    [Archief] => Archive
                                    [Adverteren] => Pub
                                    [Abonneer op HART] => S\'inscrire pour H ART
                                    [Partners] => Partenaires
                                    [Abonneer nu!] => Abonnez-vous!
                                    [Bezoek ons op Facebook] => Visitez-nous sur Facebook
                                    [Met steun van de Vlaamse overheid] => Avec la participation de la gouvernement Flandrien
                                    [H ART Homepagina] => H ART Page d\'acceuil
                                    [Contacteer H ART] => Contactez H ART
                                    [Abonneer op H ART] => Abonnez-vous sur H ART
                                    [Abonneren] => S\'inscrire
                                    [Adverteren in H ART] => Votre pub dans H ART
                                    [België] => Belqique
                                    [Neen] => Non
                                    [Bedrijf] => Entreprise
                                    [Ja] => Oui
                                    [Opgelet:] => Attention:
                                    [Uw naam] => Votre nom
                                    [Bestellen] => Commander
                                    [Vandaag] => Aujourd\'hui
                                    [Morgen] => Demain
                                    [Dit weekend] => Ce weekend
                                    [Voornaam] => Prénom
                                    [Straat] => Rue
                                    [Land] => Pays
                                    [Naam] => Nom
                                    [E-mailadres] => Courier
                                )

                            [en_US] => Array
                                (
                                    [Appel] => Apple
                                    [Banaan] => Banana
                                    [Ontwikkeling en hosting door Kinamo] => Development and hosting by Kinamo
                                    [Home] => Home
                                    [Contact] => Contact
                                    [Adverteren in HART] => Advertise in HART
                                    [Over H ART] => About H ART
                                    [Contacteer HART] => Contact H ART
                                    [Nuttige links] => Links
                                    [Links] => Links
                                    [Disclaimer] => Disclaimer
                                    [HART Homepagina] => H ART Homepagina
                                    [Agenda] => Calendar
                                    [Archief] => Archive
                                    [Adverteren] => Advertise
                                    [Abonneer op HART] => Subscribe H ART
                                    [Partners] => Partners
                                    [Abonneer nu!] => Subscribe now!
                                    [Bezoek ons op Facebook] => Visit us on Facebook
                                    [Met steun van de Vlaamse overheid] => WIth support of the Flemish government
                                    [H ART Homepagina] => H ART Homepage
                                    [Contacteer H ART] => Contact H ART
                                    [Abonneer op H ART] => Subscribe for H ART
                                    [Abonneren] => Subscribe
                                    [Adverteren in H ART] => Advertise in H ART
                                    [België] => Belgium
                                    [Neen] => No
                                    [Bedrijf] => Company
                                    [Factuur] => Invoice
                                    [Ja] => Yes
                                    [Opgelet:] => Note:
                                    [Uw naam] => Your name
                                    [Bestellen] => Order
                                    [Vandaag] => Today
                                    [Morgen] => Tomorrow
                                    [Dit weekend] => This weekend
                                    [Voornaam] => First name
                                    [Straat] => Street
                                    [Land] => Country
                                    [Naam] => Name
                                    [E-mailadres] => Email address
                                )

                        )

                    [_file] => Resource id #140
                )

        )

    [defaultLocale] => stdClass Object
        (
            [id_locale] => 1
            [loc_published] => 1
            [loc_default] => 1
            [loc_title] => Nederlands (BE)
            [loc_url] => nl
            [loc_locale] => nl_BE
            [loc_language] => nl
            [loc_country] => BE
            [loc_timeformat] => HH:mm
            [loc_dateformat] => dd-MM-y
            [loc_fulldateformat] => d MMMM y
        )

    [url] => roberto-bolanos-antwerp-in-m-hka
    [locale] => stdClass Object
        (
            [id_locale] => 1
            [loc_published] => 1
            [loc_default] => 1
            [loc_title] => Nederlands (BE)
            [loc_url] => nl
            [loc_locale] => nl_BE
            [loc_language] => nl
            [loc_country] => BE
            [loc_timeformat] => HH:mm
            [loc_dateformat] => dd-MM-y
            [loc_fulldateformat] => d MMMM y
        )

    [content] => stdClass Object
        (
            [id_content] => 2509
            [cnt_type] => article
            [cnt_title] => Roberto Bolaño’s ‘Antwerp’ in M HKA
            [cnt_url] => roberto-bolanos-antwerp-in-m-hka
            [cnt_content] => 

In het M HKA in Antwerpen loopt deze zomer een atypische tentoonstelling, en dat hebben we graag. Atypisch, omdat ze rond het thema ‘Amberes’ ofte ‘Antwerpen’ lijkt te draaien, maar dat niet echt doet. De tentoonstelling is door curator Nav Haq geënt op de gelijknamige novelle van Roberto Bolaño, die het over alles heeft, behalve (bijna) Antwerpen. En Haq doet wat Bolaño ook deed: een artistieke doolhof creëren, ogenschijnlijk zonder doel, maar uiteindelijk blijkt het raak.

Roberto Bolaño (1953-2003) was een Chileens schrijver die als een ‘writer’s writer’ kan/kon worden beschouwd. Het boek ‘2666’, zijn grootste ‘succes’, werd postuum uitgegeven in 2004. Wikipedia: ‘De roman bestaat uit vijf delen die aanvankelijk bedoeld waren om afzonderlijk te worden uitgegeven. Bolaño heeft er de laatste vijf jaar van zijn leven, tijdens zijn ziekte, aan gewerkt. Bij zijn overlijden was het zo goed als klaar en vond men als titel ‘2666’, alhoewel het manuscript nergens een verwijzing naar dit jaartal of naar dit getal bevat. De roman beschrijft de onopgeloste moorden op 300 vrouwen in Santa Teresa, een fictieve stad in het noorden van Mexico.

Veel vroeger, in 1980 al, schreef Bolaño de experimentele novelle ‘Amberes’, die pas in 2002 zou uitgegeven worden. Het lijkt een experimenteel detectiveverhaal rond – naast vele andere dingen – de vermeende moord op een jonge vrouw, maar dat verhaal deint uit, wisselt van perspectieven, scènes en personages en gaat meer over Barcelona (de stad waar hij woonde en stierf) en het plaatsje Castelldefels dan over Amberes ofte Antwerpen. Al heeft hoofdstuk 49 (de meeste hoofdstukken beslaan amper 1 of 2 pagina’s) het over een man die in Antwerpen stierf bij een ongeval met een vrachtwagen vol varkens.

Curator Nav Haq nam deze novelle tot leidraad van zijn tentoonstelling ‘Roberto Bolaño’s Antwerp’, die nu in het M HKA loopt. Nav Haq is een curator die – en zo zijn er niet veel – niet meteen alle aandacht opeist voor zichzelf en de tentoonstellingen die hij maakt, maar de meeste eer aan de kunstenaars laat. Zijn internationale loopbaan is redelijk indrukwekkend, sinds 2012 werkt hij voor het M HKA en maakt hij er de ene na de andere boeiende tentoonstelling: ‘RAVE’ bijvoorbeeld, of de recente expo van Laure Prouvost, en nu dus ‘Roberto Bolaño’s Antwerp’.

Onder de huid

Waarom is dit een goede expo? Omdat Nav Haq enerzijds kiest voor een aantal sterke kunstenaars en anderzijds de val ‘Antwerpen’ op een intelligente manier omzeilt. Net zoals in het boek van Bolaño gaat het niet over ‘Antwerpen’, maar de stad – of Bolańo – zit op een of andere manier wel onder je huid. De tentoonstelling opent – ten minste als je op de eerste etage rechts binnen gaat – met een reeks tekeningen en geschriften van de Belgische Sophie Podolski. Nooit van gehoord: ze stierf al op 21-jarige leeftijd (1974), maar produceerde op zes jaar tijd een stroom aan beeldend en literair werk dat redelijk choquerend overkomt en nog eens belicht hoe dramatisch en naïef die sixties-jaren wel waren, qua mentale, seksuele en andere zogenaamde vrijheden. Bolaño was gefascineerd door dit personage en voert haar twee keer op in ‘Amberes’, onder meer met de zinnen: ‘De hel die zal komen… Jaren geleden pleegde Sophie Podolski zelfmoord… Ze zou nu zevenentwintig zijn, net als ik… (…) Een Belgisch meisje dat schreef als een ster…’.

In een videozaaltje naast het werk van Podolski speelt de film ‘Trans-Europ-Express’ (1966) van Alain Robbe-Grillet, de intellectuele vader van de ‘nouveau roman’. Het is een misdaadthriller waarin protagonist Jean-Louis Trintignant met de TEE-trein (waar is de tijd?) cocaïne smokkelt van Parijs naar Antwerpen. Dat Antwerpen de eindbestemming is, is louter toeval (vandaag wordt massaal cocaïne gesmokkeld vanuit de Belgische havenstad naar de rest van Europa), en dat geldt voor het grootste stuk ook voor het vervolg van de tentoonstelling.

Van Danny Devos is de bekende installatie ‘De Wurger van Linkeroever’ (1994) te zien, waarbij hij de knipsels uit vier kranten verzamelde over een seriemoordenaar die in de sixties toesloeg op de genoemde Antwerpse wijk, aan de andere kant van de Schelde. Toevallig is dit een stukje Antwerpen, het creëert mee de bizarre sfeer van een mistig, haast zwartwit verleden die rond deze stad hangt.

Zoals bij de reeks video- en fotobeelden die Luc Tuymans in het begin van zijn carrière maakte (1994), vooral unheimliche beelden uit de oude Antwerpse haven. Of bij de ontwerpschetsen die Luc Deleu in 1990 maakte voor een cruiseterminal, ‘Antwerp, your next Cruise Stop’, met een zwaaibrug over de Schelde. In de gigantische ruimte die als tegenwicht moest dienen zou een museum kunnen komen. Of de foto’s die conceptueel kunstenaar David Lamelas in 1969 op drie gekende locaties in Antwerpen liet maken en die duidelijk maken dat vijftig jaar later de stad compleet is veranderd.

Allan Sekula toont fragmenten uit zijn ‘The Forgotten Space’ (2010), waarin hij het heeft over de complexiteit van globaal kapitaal en transport en de haven van Antwerpen met die van Santos (Brazilië) vergelijkt. Van Michèle Matyn is de installatie ‘Jenny Haniver’ te zien, die ze in 2017 in Göteborg toonde en waarin de volkse mythe rond Jenny Haniver zou rusten op een Engelse verbastering van ‘Jeune d’Anvers’.

Er is nog meer enigmatisch werk: het schilderij ‘Zij die hier zijn zijn van hier’ van Walter Swennen bijvoorbeeld, onmiskenbaar op zijn plek in een stad als Antwerpen. Of de graffiti ‘I didn’t do it’ van Ria Pacquée, een uitspraak die ook voorkomt in Bolaño’s novelle. Of de bewerkingen van Andrea Fraser van de affiches rond ‘Antwerpen Culturele Hoofdstad van Europa 1993’. Of, ten slotte, de installatie ‘Given only one life,…’ (2019) van Rinus Van de Velde, waarin hij niet alleen via houtskool op doek, maar ook via props en rekwisieten die hij gebruikt(e) in zijn tekenwerk, werkt aan een alter ego. Zoals ook Roberto Bolaño dat deed.

Marc RUYTERS

[cnt_info] =>

‘Roberto Bolaño’s Antwerp’, tot 15 september in M HKA, Leuvenstraat Antwerpen. www.muhka.be

[cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2019-07-23 12:09:09 [cnt_date_last_modified] => 2019-07-29 11:16:43 [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2019-07-23 [cnt_publish_date_end] => [online] => 1 [id_gallery] => 9935 [gal_content_id] => 2509 [gal_image_id] => 4428 [gal_image_order] => 0 [id_image] => 4428 [img_type] => jpg [img_published] => 1 [img_publish_date_start] => 2019-07-23 [img_publish_date_end] => [img_title] => [img_caption] => Rinus Van de Velde, ‘Given only one life,…’, 2019. Courtesy Tim Van Laere Gallery, Antwerp. [img_date_created] => 2019-07-23 12:09:41 [id_event] => [evt_content_id] => [evt_date_start] => [evt_date_end] => ) [categories] => Array ( [0] => stdClass Object ( [id_content] => 16 [cnt_type] => category [cnt_title] => Nieuws [cnt_url] => nieuws [cnt_content] => [cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2014-04-23 16:05:39 [cnt_date_last_modified] => 2014-04-30 12:26:01 [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2014-04-23 [cnt_publish_date_end] => ) [1] => stdClass Object ( [id_content] => 17 [cnt_type] => category [cnt_title] => Expo [cnt_url] => expo [cnt_content] => [cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2014-04-23 16:05:56 [cnt_date_last_modified] => 2014-05-12 15:59:39 [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2014-04-23 [cnt_publish_date_end] => ) [2] => stdClass Object ( [id_content] => 18 [cnt_type] => category [cnt_title] => Interviews & Opinie [cnt_url] => interviews-opinie [cnt_content] => [cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2014-04-23 16:06:10 [cnt_date_last_modified] => 2014-05-12 14:25:21 [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2014-04-23 [cnt_publish_date_end] => ) [3] => stdClass Object ( [id_content] => 21 [cnt_type] => category [cnt_title] => Dagboek [cnt_url] => dagboek [cnt_content] => [cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2014-04-23 16:06:44 [cnt_date_last_modified] => 2019-02-22 17:42:17 [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2014-04-23 [cnt_publish_date_end] => ) [4] => stdClass Object ( [id_content] => 215 [cnt_type] => category [cnt_title] => Vooraf [cnt_url] => vooraf [cnt_content] => [cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 1 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2014-05-05 16:09:30 [cnt_date_last_modified] => [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2014-05-05 [cnt_publish_date_end] => ) [5] => stdClass Object ( [id_content] => 1342 [cnt_type] => category [cnt_title] => Events [cnt_url] => events [cnt_content] => [cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2015-09-23 12:55:36 [cnt_date_last_modified] => [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2015-09-23 [cnt_publish_date_end] => ) ) [contentCategory] => stdClass Object ( [id_content] => 17 [cnt_type] => category [cnt_title] => Expo [cnt_url] => expo [cnt_content] => [cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2014-04-23 16:05:56 [cnt_date_last_modified] => 2014-05-12 15:59:39 [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2014-04-23 [cnt_publish_date_end] => [cat_category_id] => 17 [cat_content_id] => 2509 ) [olderContent] => stdClass Object ( [id_content] => 2508 [cnt_type] => article [cnt_title] => Zomertip: 'Come Closer' in Kasteel Oud-Rekem [cnt_url] => zomertip-come-closer-in-kasteel-oudrekem [cnt_content] =>

Reizen naar het buitenland is niet nodig om ontdekkingen te rapen. 'Come Closer' transformeert het verlaten kasteel in Oud-Rekem, 'het mooiste dorp van Vlaanderen' vlak bij de Nederlandse grens, in een spannende verkenningstocht. Het is een heerlijke traditie dat vzw ForumTri van curator Annemie Van Laethem het afgetakelde kasteelinterieur in de zomer bezielt met een grote groepstentoonstelling. Er traden al bekende namen aan, maar het is ook een springplank voor talent. Otobong Nkanga exposeerde er voor haar grote doorbraak en de Mexicaan Gabriel Rico, die in 2012 meedeed, rukte dit jaar op naar de hoofdtentoonstelling in de Biënnale van Venetië.

'Come Closer' zegt de expositie deze keer in het kasteel. Kom dichterbij en sta open voor wat je ziet. De curatoren Annemie Van Laethem en Eric Croux trommelden 21 deelnemers op. Zelfs voor diehard kunstliefhebbers kunnen het onbekende namen zijn. Als ze dat niet zijn, krijg je dikwijls nu pas het potentieel in de gaten. Daar komt nog bij dat het weerom wonderwel klikt tussen de kunst en het kasteel uit 1595, een geladen omgeving met sporen van de psychiatrische instelling die er was ondergebracht.

De eerste presentatie in België van de Duitser Malte Bruns duikt her en der op en eindigt in een uitgestrekte zaal met de drie grote gezichten van de hangende sculptuur 'Hale-Bopp Endgegner'. Elders frisse schilderijen en een sculptuur met een stofzuiger van Vera Gulikers, knappe video's van Tyna Adebowale en Persijn Broersen & Margit Lukács, houtskooltekeningen van de jonge Lien Hillen en werk van Christopher Meerdo, die aan de slag ging met het online archief van Osama bin Laden en op het dark web gevonden dronebeelden. Een klassieke sculptuur van Diego Tonus blijkt de waarde van kunst aan te kaarten. De Italiaanse dertiger portretteerde een vervalser en er is een bitcoin in verstopt. Voorts vier 'volksschilders' uit Kinshasa en de wat oudere kunstenaars Vincent Spaas en Han van Wetering, maar vooral veel jong en vrij jong talent.

Christine VUEGEN

[cnt_info] =>

'Come Closer' tot 29 september in Kasteel d'Aspremont-Lynden, Groenplaats 1, Oud-Rekem. Open vr-za-zo van 11-18 u en op afspraak. Rondleidingen (min. 15 pers.) op afspraak. Met tentoonstellingsbrochure. www.forumtri.be / www.visitlanaken.be

[cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2019-07-23 11:29:04 [cnt_date_last_modified] => 2019-07-26 11:09:53 [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2019-07-23 [cnt_publish_date_end] => [cat_category_id] => 17 [cat_content_id] => 2508 [online] => 1 [id_gallery] => 9919 [gal_content_id] => 2508 [gal_image_id] => 4418 [gal_image_order] => 0 [id_image] => 4418 [img_type] => jpg [img_published] => 1 [img_publish_date_start] => 2019-07-23 [img_publish_date_end] => [img_title] => [img_caption] => Malte Bruns (D-1984), recente sculpturen en 'Hale Bopp Endgegner' (2017), installatiezicht. Foto © David Maesen [img_date_created] => 2019-07-23 11:40:51 [id_event] => [evt_content_id] => [evt_date_start] => [evt_date_end] => ) [newerContent] => stdClass Object ( [id_content] => 2510 [cnt_type] => article [cnt_title] => Zomertip: Horst Arts & Music in Vilvoorde-Noord [cnt_url] => zomertip-horst-arts-music-in-vilvoordenoord [cnt_content] =>

Een niet te missen ervaring. In een betreedbare koeltoren de opstijgende klaagzang van een Grieks vrouwenkoor en led-schermen met realtime beursdata: 'The Way Earthly Things are Going' van Emeka Ogboh, in 2017 gerealiseerd voor Documenta 14 in Athene, is de apotheose van de tentoonstelling 'Fallen Empires Refound Desires' waarmee de zesde editie van Horst Arts & Music aftrapt. Het progressieve en almaar internationaler gereputeerde festival voor muziek, kunst en architectuur is na vijf edities bij het kasteel van Horst in Holsbeek verhuisd naar de leegstaande militaire site Asiat in Vilvoorde. De stilgelegde koeltoren is van het nabijgelegen gasbedrijf.

Voortaan zet curator Evelyn Simons haar schouders onder Horst Exhibition. Nog een nieuwigheid zijn de Horst Labs. Tot en met vorig jaar werd het startschot gegeven door het driedaagse festival voor elektronische muziek en een langer lopende tentoonstelling, gecureerd door het architecten/kunstenaarsduo Gijs Van Vaerenbergh. Nu barst het festival de laatste drie dagen los, een dynamische mix van electro-beats en kunst waar nog een paar installaties en performances bijkomen.

Militaire gebouwen in verval, oprukkende natuur en op de achtergrond twee koeltorens. Het decor van 'Fallen Empires Refound Desires' oogt tegelijk apocalyptisch en romantisch. Tien kunstenaars en architecten zwengelen een hoopvol toekomstbeeld aan, niet zonder donkere kantjes. Ze zijn in de weer met oude mythes, folklore, technologie en meer zaken. Christoph Meier sleepte een brandkast, een dampkap en andere spullen uit de gebouwen. De stapeling is een toren die grijnst naar een tekening van Dürer en naar de militaire site. Wat verderop leven figuren van koperplaten, sculpturen van Caroline Mesquita, in een machinekamer. Andere deelnemers zijn Fala Atelier (multifunctioneel hoofdpodium), Atelier Tomas Dirrix (verzonken podium, heel in situ), Benni Bosetto, Philip Janssens, Maarten Van Roy, Lito Kattou en Manolis D. Lemos, een internationaal gezelschap.

Christine VUEGEN

[cnt_info] =>

Horst Exhibition - 'Fallen Empires Refound Desires' tot 15 september op de site Asiat, Mechelsesteenweg 255, Vilvoorde. Open wo, za en zo van 12-22 u. Vrije toegang (ook de koeltoren), tijdens het festival betalend. Kleine catalogus-bezoekersgids.

Horst Arts & Music Festival op 13, 14 en 15 september, avant-garde electro- en dancefestival gecombineerd met aangegroeide tentoonstelling. Te bezoeken met festivalticket. www.horstartsandmusic.com

[cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2019-07-24 11:51:15 [cnt_date_last_modified] => 2019-08-02 20:55:24 [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2019-07-24 [cnt_publish_date_end] => [cat_category_id] => 17 [cat_content_id] => 2510 [online] => 1 [id_gallery] => 9983 [gal_content_id] => 2510 [gal_image_id] => 4433 [gal_image_order] => 0 [id_image] => 4433 [img_type] => jpg [img_published] => 1 [img_publish_date_start] => 2019-07-24 [img_publish_date_end] => [img_title] => [img_caption] => Christoph Meier, 'Turm IV', 2019. Foto: Jeroen Verrecht [img_date_created] => 2019-07-24 11:51:43 [id_event] => [evt_content_id] => [evt_date_start] => [evt_date_end] => ) [translations] => Array ( [0] => stdClass Object ( [id_locale] => 1 [loc_published] => 1 [loc_default] => 1 [loc_title] => Nederlands (BE) [loc_url] => nl [loc_locale] => nl_BE [loc_language] => nl [loc_country] => BE [loc_timeformat] => HH:mm [loc_dateformat] => dd-MM-y [loc_fulldateformat] => d MMMM y ) [1] => stdClass Object ( [id_locale] => 2 [loc_published] => 0 [loc_default] => 0 [loc_title] => français (BE) [loc_url] => fr [loc_locale] => fr_BE [loc_language] => fr [loc_country] => BE [loc_timeformat] => HH:mm [loc_dateformat] => dd-MM-y [loc_fulldateformat] => d MMMM y ) [2] => stdClass Object ( [id_locale] => 5 [loc_published] => 0 [loc_default] => 0 [loc_title] => English (US) [loc_url] => en [loc_locale] => en_US [loc_language] => en [loc_country] => US [loc_timeformat] => HH:mm [loc_dateformat] => dd-MM-y [loc_fulldateformat] => d MMMM y ) ) [latestMagazine] => stdClass Object ( [id_content] => 2493 [cnt_type] => magazine [cnt_title] => HART #194 [cnt_url] => hart-194 [cnt_content] => [cnt_info] => [cnt_embed_youtube] => [cnt_highlight] => 0 [cnt_sticky] => 0 [cnt_date_created] => 2019-07-09 12:48:51 [cnt_date_last_modified] => 2019-07-09 13:58:32 [cnt_published] => 1 [cnt_publish_date_start] => 2019-07-09 [cnt_publish_date_end] => [online] => 1 [id_gallery] => 9831 [gal_content_id] => 2493 [gal_image_id] => 4405 [gal_image_order] => 0 [id_image] => 4405 [img_type] => jpg [img_published] => 1 [img_publish_date_start] => 2019-07-09 [img_publish_date_end] => [img_title] => [img_caption] => [img_date_created] => 2019-07-09 13:58:20 [id_event] => [evt_content_id] => [evt_date_start] => [evt_date_end] => ) [contentMagazine] => [tags] => Array ( [0] => stdClass Object ( [id_tag] => 28 [tag_title] => Luc Tuymans [tgg_tag_id] => 28 [tgg_content_id] => 2509 ) [1] => stdClass Object ( [id_tag] => 178 [tag_title] => Rinus Van de Velde [tgg_tag_id] => 178 [tgg_content_id] => 2509 ) [2] => stdClass Object ( [id_tag] => 271 [tag_title] => Nav Haq [tgg_tag_id] => 271 [tgg_content_id] => 2509 ) [3] => stdClass Object ( [id_tag] => 275 [tag_title] => M HKA [tgg_tag_id] => 275 [tgg_content_id] => 2509 ) [4] => stdClass Object ( [id_tag] => 469 [tag_title] => Ria Pacquée [tgg_tag_id] => 469 [tgg_content_id] => 2509 ) [5] => stdClass Object ( [id_tag] => 1172 [tag_title] => danny devos [tgg_tag_id] => 1172 [tgg_content_id] => 2509 ) [6] => stdClass Object ( [id_tag] => 1421 [tag_title] => Luc Deleu [tgg_tag_id] => 1421 [tgg_content_id] => 2509 ) [7] => stdClass Object ( [id_tag] => 2885 [tag_title] => Sophie Podolski [tgg_tag_id] => 2885 [tgg_content_id] => 2509 ) [8] => stdClass Object ( [id_tag] => 3260 [tag_title] => Amberes [tgg_tag_id] => 3260 [tgg_content_id] => 2509 ) [9] => stdClass Object ( [id_tag] => 3261 [tag_title] => Roberto Bolano [tgg_tag_id] => 3261 [tgg_content_id] => 2509 ) [10] => stdClass Object ( [id_tag] => 3262 [tag_title] => David Lamelas [tgg_tag_id] => 3262 [tgg_content_id] => 2509 ) [11] => stdClass Object ( [id_tag] => 3263 [tag_title] => Allan Sekula [tgg_tag_id] => 3263 [tgg_content_id] => 2509 ) [12] => stdClass Object ( [id_tag] => 3264 [tag_title] => Andrea Fraser [tgg_tag_id] => 3264 [tgg_content_id] => 2509 ) ) [gallery] => Array ( [0] => stdClass Object ( [id_gallery] => 9936 [gal_content_id] => 2509 [gal_image_id] => 4429 [gal_image_order] => 1 [id_image] => 4429 [img_type] => jpg [img_published] => 1 [img_publish_date_start] => 2019-07-23 [img_publish_date_end] => [img_title] => [img_caption] => Luc Deleu, ‘Antwerp, your next Cruise Stop!’, 1990. Collection Reuse nv. [img_date_created] => 2019-07-23 12:10:00 ) [1] => stdClass Object ( [id_gallery] => 9937 [gal_content_id] => 2509 [gal_image_id] => 4430 [gal_image_order] => 2 [id_image] => 4430 [img_type] => jpg [img_published] => 1 [img_publish_date_start] => 2019-07-23 [img_publish_date_end] => [img_title] => [img_caption] => Danny Devos, ‘Wurger van de Linkeroever-1’, 1994. Collection Flemish community. Courtesy of the Artist [img_date_created] => 2019-07-23 12:10:17 ) ) [templates] => Array ( [0] => content.phtml [1] => content-article.phtml [2] => content-2509.phtml ) [activeMenuItem] => )